Ngày 22/6/2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang đã phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia và Viện Nghiên cứu Rau quả tổ chức khảo sát, đánh giá hiện trạng sản xuất và định hướng phát triển vùng nhãn trên địa bàn xã Thái Bình.

Đoàn công tác Sở Nông nghiệp và Môi trương và các đơn vị: Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Trung tâm Xúc tiến thương mại Nông nghiệp, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, Viện Nghiên cứu Rau quả làm việc tại UBND xã Thái Bình

Trong những năm qua, xã Thái Bình đã chủ động phát huy tiềm năng, lợi thế địa phương, từng bước hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, trong đó cây nhãn đang trở thành một trong những cây trồng chủ lực, góp phần tạo sinh kế bền vững, nâng cao đời sống nhân dân và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn. Với năng suất bình quân khoảng 15 tấn/ha, giá trị sản xuất đạt khoảng 225 triệu đồng/ha, sau sáp nhập, toàn xã có 172,5 ha nhãn, trong đó 155 ha đã cho thu hoạch và 17,5 ha đang trong thời kỳ kiến thiết cơ bản. Các giống nhãn đang được trồng phổ biến gồm nhãn ta địa phương, nhãn Khoái Châu và nhãn Hưng Yên, tập trung tại các thôn 3, 4, 5, 6, 7, 9, Bình Ca, Tân Biên 1 và Tân Biên 2.

Thực tế cho thấy, việc phát triển vùng trồng nhãn tập trung trên địa bàn xã đã tạo điều kiện để nhiều hộ dân mạnh dạn đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất. Tiêu biểu như hộ ông Tống Xuân Bình, thôn 5, với diện tích khoảng 3 ha, sản lượng đạt khoảng 45 tấn quả mỗi năm, mang lại thu nhập khoảng 675 triệu đồng/năm. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc chuyển đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn.

Đoàn công tác đã đi thăm mô hình trồng nhãn của gia đình ông Vũ Văn Tâm, thôn 9, xã Thái Bình Tỉnh

Nhiều hộ dân trồng nhãn trên địa bàn xã đã chủ động ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất. Hộ ông Vũ Văn Tâm, thôn 9 đã thực hiện thành công các giải pháp kỹ thuật xử lý ra hoa, giúp cây nhãn cho thu hoạch sớm hơn từ 10 - 15 ngày so với chính vụ. Việc rải vụ thu hoạch không chỉ giúp giảm áp lực tiêu thụ mà còn nâng cao giá bán, góp phần gia tăng giá trị kinh tế trên cùng một đơn vị diện tích canh tác. Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững, đồng thời là giải pháp quan trọng để nâng cao tiêu chí thu nhập trong xây dựng nông thôn mới.

Ngoài rta, để nâng cao chất lượng sản phẩm, người dân trên địa bàn xã đã áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất như: cắt tỉa tạo tán, bón phân cân đối, quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), xử lý ra hoa và chăm sóc cây trồng theo quy trình kỹ thuật tiên tiến. Một số hộ dân đã tiếp cận và triển khai sản xuất theo hướng VietGAP, hữu cơ. Tuy nhiên, mức độ áp dụng vẫn chưa đồng đều; phần lớn diện tích còn sản xuất theo tập quán truyền thống. Đây cũng là một trong những vấn đề cần được quan tâm để từng bước nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh và xây dựng thương hiệu sản phẩm trên thị trường.

Hiện nay, xã Thái Bình đề xuất các đơn vị Trung ương hỗ trợ xây dựng mô hình phát triển giống nhãn Ánh Vàng với quy mô khoảng 25 ha, trong đó thực hiện ghép cải tạo 15 ha tại các thôn 5, 7, 9, Bình Ca, Tân Biên 1 và Tân Biên 2; đồng thời trồng mới 10 ha tại các thôn 5, 9, Bình Ca và Tân Biên 1. Phát triển kinh tế nông thôn không chỉ dừng lại ở việc nâng cao năng suất mà còn phải gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, Hợp tác xã Nông lâm nghiệp Thái Bình đã tổ chức tham gia liên kết với người dân trong sản xuất và tiêu thụ nhãn, đồng thời triển khai chế biến sản phẩm long nhãn và xây dựng thương hiệu riêng.

Trong thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tăng cường công tác chuyển giao khoa học kỹ thuật, hỗ trợ xây dựng mã số vùng trồng và định hướng tiêu chuẩn sản xuất để nâng cao giá trị sản phẩm nhãn Thái Bình. Đồng thời, phối hợp đề xuất nguồn lực đầu tư nâng cấp hệ thống giao thông nội đồng, kênh mương và hệ thống tưới tiêu phục vụ vùng sản xuất tập trung, đáp ứng yêu cầu phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, thích ứng với biến đổi khí hậu trên địa bàn xã.

Có thể thấy, việc phát triển cây nhãn theo hướng hàng hóa không chỉ góp phần nâng cao thu nhập cho người dân mà còn tạo động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, nâng cao chất lượng các tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới. Với sự đồng hành của các cơ quan chuyên môn từ Trung ương đến địa phương cùng sự chủ động, sáng tạo của người dân, xã Thái Bình đang từng bước xây dựng vùng sản xuất nhãn tập trung theo hướng hiện đại, bền vững, tạo dựng thương hiệu đặc trưng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân. Đây cũng là tiền đề quan trọng để địa phương tiếp tục khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có, xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và nông dân văn minh theo mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030./.