Giai đoạn vừa qua, công tác sáp nhập các đơn vị hành chính cấp xã đã đặt ra không ít khó khăn, thách thức cho tỉnh Tuyên Quang về việc sắp xếp tổ chức bộ máy, điều tiết nguồn lực và thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các khu vực. Tuy nhiên, các địa phương trong tỉnh đã cho thấy sự chủ động lớn khi nhanh chóng ổn định bộ máy, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho từng cán bộ, đảng viên bám sát cơ sở.
Tại những xã chịu nhiều áp lực lớn sau sáp nhập như xã Du Già, Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới chưa từng bị gián đoạn. Cấp ủy, chính quyền địa phương đã xác định các nhiệm vụ trọng tâm để thức đẩy kinh tế của địa phương phát triển phù hợp thực tế. Tập trung cao vào những nội dung thiết thực gắn liền với cuộc sống của người dân như: nâng cấp hạ tầng giao thông, chỉnh trang khu dân cư sạch đẹp và cải thiện cảnh quan môi trường đã tạo nền tảng vững chắc cho lộ trình phát triển lâu dài.
Trong bối cảnh nguồn ngân sách Nhà nước còn hạn chế, bài học huy động sức dân trở thành điểm sáng cốt lõi. Nội lực không chỉ nằm ở quỹ đất, ở ngày công lao động, mà quan trọng hơn chính là tinh thần tự giác, ý thức trách nhiệm và sự đồng thuận của người dân - yếu tố sống còn quyết định sự bền vững của từng tiêu chí.
Thực tế cho thấy, ở đâu làm tốt công tác tuyên truyền và vận động, ở đó người dân sẽ xóa bỏ được tâm lý trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước. Minh chứng sống động là tuyến đường nối liền thôn Giàng Trù D với thôn Khâu Đáy thuộc xã Du Già. Với chiều dài gần 1 km, tuyến đường được thi công khẩn trương và đưa vào sử dụng từ cuối năm 2025 theo đúng phương châm: Người dân tự nguyện hiến đất, đóng góp ngày công lao động; Nhà nước hỗ trợ các loại vật liệu thiết yếu như: cát, sỏi, xi măng đã mang lại diện mạo khang trang, giúp việc giao thương của bà con nơi đây được thuận lợi.
Tại thôn Mỹ Tân, xã Tân Quang, bên cạnh việc hiến đất, người dân còn tự nguyện đóng góp kinh phí để bê tông hóa, chỉnh trang toàn bộ các đoạn đường trước cổng nhà mình. Tinh thần chủ động này đã tạo nên tuyến đường trục thôn rộng rãi, sạch đẹp, phục vụ hiệu quả cho giao thương buôn bán. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người tại thôn Mỹ Tân đã đạt trên 60 triệu đồng/người/năm.
Nâng cao thu nhập là tiêu chí cốt lõi, quyết định tính bền vững của toàn bộ Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Khi đời sống vật chất được nâng lên, người dân mới có điều kiện tích cực tham gia và đóng góp cho xã hội. Tuyên Quang đã phát huy tối đa lợi thế sẵn có để xây dựng các mô hình sinh kế đa dạng: từ trồng cây ăn quả, chăn nuôi gia súc gia cầm, kinh tế rừng, phát triển dược liệu cho đến du lịch cộng đồng.
Đáng chú ý là sự dịch chuyển mạnh mẽ trong tư duy sản xuất: từ nhỏ lẻ, manh mún sang liên kết chuỗi giá trị, chú trọng chất lượng an toàn hữu cơ. Điển hình như tại xã Xuân Giang, chính quyền đã chủ động kết nối với các doanh nghiệp, hợp tác xã lớn để giải quyết triệt để bài toán đầu ra. Bà con được hướng dẫn kỹ thuật, bao tiêu sản phẩm, giảm thiểu rủi ro thị trường.
Đại diện chính quyền xã Xuân Giang cùng Tiến sĩ Ngô Vĩnh Viễn, nguyên Viện trưởng Viện Bảo vệ thực vật (ngoài cũng bên phải) và Công ty phân bón Bình Điền Ninh Bình đi thăm các hộ trồng cam trên địa bàn xã
Điển hình như mô hình trồng cam sành của gia đình anh Sùng Văn Lao, thôn Lùng Vi, xã Xuân Giang. Với diện tích 1,6 ha cam ứng dụng khoa học kỹ thuật và quy trình hữu cơ đã mang về cho gia đình anh nguồn thu ổn định khoảng 250 triệu đồng. Anh Lao chia sẻ: “Gia đình hoàn toàn không trông chờ hỗ trợ mà tự bỏ vốn mua phân bón hữu cơ, thuê nhân công dọn cỏ, cắt tỉa đúng kỹ thuật để đạt hiệu quả cao nhất”. Khi sản xuất phát triển, vòng tròn đầu tư tái thiết hạ tầng từ chính người dân được hình thành tự nhiên.
Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035, Tuyên Quang đặt mục tiêu chuyển trạng thái từ “đạt chuẩn” sang nâng cao chất lượng toàn diện với định hướng cụ thể: xây dựng nông thôn theo hướng xanh, thông minh và đáng sống. Những chuyển biến lớn được tích lũy bền bỉ từ những mô hình nhỏ như khu dân cư kiểu mẫu, vườn mẫu tại địa phương.
Phương châm “lấy nhỏ làm lớn”, “lấy điểm nhân diện” hoàn toàn phù hợp với thực tiễn các xã miền núi. Khi người dân trực tiếp nhìn thấy sự thay đổi từ những thôn điểm - đường làng sạch đẹp, đời sống văn hóa tinh thần được nâng cao, họ sẽ củng cố niềm tin vững chắc vào chủ trương của Đảng, Nhà nước và sẵn sàng tự nguyện đồng hành.
Song hành với sức dân, vai trò chỉ đạo sát sao của cấp ủy, chính quyền địa phương mang tính quyết định. Đội ngũ cán bộ, đảng viên giữ vai trò nêu gương đi đầu trong từng phần việc cụ thể theo tinh thần “trên làm gương, dưới đồng lòng”. Sự vào cuộc đồng bộ của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội sẽ tại điều kiện giải quyết kịp thời các vướng mắc ngay từ cơ sở, tránh chạy theo thành tích.
Hành trình xây dựng nông thôn mới phía trước tại Tuyên Quang vẫn còn nhiều thách thức lớn khi yêu cầu ngày càng nâng cao. Tuy nhiên, khi nội lực của người dân được phát huy đúng cách, giữ vai trò chủ thể và chính quyền làm tốt vai trò dẫn dắt, nông thôn mới sẽ không còn là những con số nằm trên giấy, mà sẽ trở thành sự thay đổi hiện hữu trong từng nếp nhà nơi xứ Tuyên./.