Đại biểu tham quan gian hàng tại Hội chợ OCOP tỉnh Tuyên Quang (Nguồn ảnh: Internet)

Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, nguồn gốc và tính minh bạch của sản phẩm, nhãn hàng hóa không chỉ là căn cứ để nhận diện sản phẩm mà còn là công cụ quan trọng giúp bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, nâng cao uy tín của cơ sở sản xuất, kinh doanh và góp phần xây dựng thương hiệu hàng hóa trên thị trường.

Đối với các hợp tác xã, doanh nghiệp, tổ hợp tác, hộ sản xuất, đặc biệt là các chủ thể tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), việc ghi nhãn hàng hóa đúng quy định là một trong những yêu cầu quan trọng trong quá trình đưa sản phẩm ra thị trường và phát triển thương hiệu bền vững.

Nhãn hàng hóa là gì?

Theo Nghị định số 43/2017/NĐ-CP ngày 14/4/2017 của Chính phủ về nhãn hàng hóa, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 111/2021/NĐ-CP ngày 09/12/2021, nhãn hàng hóa là bản viết, bản in, bản vẽ hoặc hình ảnh được gắn, in, đính, đúc, chạm hoặc thể hiện trực tiếp trên hàng hóa hoặc bao bì thương phẩm nhằm cung cấp các thông tin cần thiết về hàng hóa cho người tiêu dùng.

Có thể hiểu một cách đơn giản, nhãn hàng hóa chính là “thông tin nhận diện” của sản phẩm, giúp người tiêu dùng biết được sản phẩm là gì, do ai sản xuất, có nguồn gốc từ đâu, thành phần, công dụng, cách sử dụng và các thông tin cần thiết khác.

Vai trò của nhãn hàng hóa

Việc ghi nhãn hàng hóa đúng quy định mang lại nhiều lợi ích thiết thực, như: Cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin để người tiêu dùng lựa chọn và sử dụng sản phẩm an toàn; nâng cao tính minh bạch, tạo niềm tin đối với khách hàng và đối tác; khẳng định trách nhiệm của tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh đối với sản phẩm; thuận lợi trong truy xuất nguồn gốc, quản lý chất lượng và xử lý khi có sự cố phát sinh. Đặc biệt, là một trong những điều kiện quan trọng để sản phẩm tham gia các Chương trình xúc tiến thương mại, hệ thống phân phối hiện đại và Chương trình OCOP.

Những nội dung bắt buộc phải thể hiện trên nhãn hàng hóa

Tùy theo từng nhóm sản phẩm, pháp luật quy định các nội dung ghi nhãn khác nhau. Tuy nhiên, đối với phần lớn hàng hóa lưu thông trên thị trường, nhãn hàng hóa phải thể hiện các nội dung cơ bản như: Tên hàng hóa; Tên và địa chỉ của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa; Xuất xứ hàng hóa trong trường hợp pháp luật quy định hoặc khi thể hiện thông tin về xuất xứ; Các nội dung bắt buộc khác theo tính chất của từng loại hàng hóa (thành phần hoặc thành phần định lượng; khối lượng tịnh hoặc thể tích thực; ngày sản xuất; hạn sử dụng; số lô sản xuất (nếu có quy định); hướng dẫn sử dụng; hướng dẫn bảo quản; cảnh báo an toàn và các thông tin bắt buộc theo quy định chuyên ngành...)

Đối với một số nhóm sản phẩm như: thực phẩm, rượu, mỹ phẩm, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn chăn nuôi và nhiều mặt hàng khác, ngoài quy định về nhãn hàng hóa còn phải tuân thủ các quy định chuyên ngành có liên quan.

Trách nhiệm ghi nhãn hàng hóa

Theo quy định của pháp luật, đối với hàng hóa sản xuất trong nước, tổ chức, cá nhân sản xuất chịu trách nhiệm ghi nhãn trước khi đưa hàng hóa ra lưu thông. Đối với hàng hóa nhập khẩu, tổ chức, cá nhân nhập khẩu có trách nhiệm bổ sung nhãn tiếng Việt và thực hiện việc ghi nhãn theo đúng quy định trước khi lưu thông trên thị trường. Việc thuê đơn vị thiết kế hoặc in nhãn không làm thay đổi trách nhiệm của tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa.

Một số sai sót thường gặp

Qua thực tiễn quản lý và hỗ trợ các cơ sở sản xuất, một số lỗi phổ biến thường gặp: Thiếu hoặc ghi không đầy đủ tên, địa chỉ của cơ sở sản xuất, kinh doanh; Ghi không đúng tên hàng hóa; Thiếu thông tin về thành phần, khối lượng hoặc thể tích; Không ghi hoặc ghi chưa đúng ngày sản xuất, hạn sử dụng; Ghi xuất xứ hàng hóa chưa phù hợp quy định; Kích thước chữ quá nhỏ, gây khó khăn cho việc quan sát; Nội dung trên nhãn không thống nhất với hồ sơ công bố hoặc hồ sơ liên quan… Những sai sót này có thể ảnh hưởng đến hoạt động lưu thông hàng hóa, uy tín của cơ sở sản xuất, kinh doanh và quyền lợi của người tiêu dùng.

Khuyến nghị đối với các chủ thể OCOP và cơ sở sản xuất

Để hạn chế các sai sót trong quá trình xây dựng và sử dụng nhãn hàng hóa, các chủ thể cần chủ động nghiên cứu quy định của pháp luật về nhãn hàng hóa và các quy định chuyên ngành đối với sản phẩm của mình. Đồng thời, rà soát đầy đủ các nội dung bắt buộc trước khi in bao bì với số lượng lớn. Đảm bảo tính trung thực, chính xác của toàn bộ thông tin thể hiện trên nhãn. Thường xuyên cập nhật các quy định mới của pháp luật để kịp thời điều chỉnh khi cần thiết. Bên cạnh đó, khi có vướng mắc, nên trao đổi với cơ quan chuyên môn hoặc đơn vị tư vấn để được hướng dẫn trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Nhãn hàng hóa không chỉ là yêu cầu bắt buộc theo quy định của pháp luật mà còn là bộ mặt của sản phẩm trên thị trường. Một nhãn hàng hóa được thiết kế khoa học, trình bày rõ ràng, ghi đúng và đầy đủ các nội dung theo quy định sẽ góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng và nâng cao năng lực cạnh tranh của các cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Đối với các chủ thể tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm tại Tuyên Quang, nhãn hàng hóa cần tuân thủ các quy định pháp luật về ghi nhãn, thể hiện rõ tên sản phẩm, xuất xứ địa phương, mã số mã vạch và logo OCOP đạt chuẩn từ 3 sao trở lên. Việc hoàn thiện bao bì và tem nhãn giúp nâng cao uy tín sản phẩm đặc trưng như cam, bưởi, trà Shan tuyết hay miến dong của tỉnh, góp phần xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm theo hướng chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường./.