Hiện nay, trên địa bàn xã đã hình thành ba vùng sản xuất hàng hóa tập trung khá rõ nét: vùng trung tâm phát triển cây ăn quả, đặc biệt là cây bưởi; vùng phía Nam tập trung sản xuất lúa và chăn nuôi lợn; vùng phía Bắc phát triển rừng trồng và chăn nuôi đại gia súc.

Những năm qua, xã tập trung phát triển các loại cây ăn quả có giá trị kinh tế cao như bưởi, cam, na, hồng… với tổng diện tích trên 2.800 ha. Trong đó, cây bưởi chiếm diện tích lớn nhất với hơn 2.265 ha. Nhiều sản phẩm đặc trưng đã được cấp chứng nhận OCOP và bảo hộ chỉ dẫn địa lý như Bưởi đường Soi Hà, Hồng ngâm không hạt, Rượu Chín Chum, Bưởi đặc sản Phúc Ninh…

Bên cạnh cây ăn quả, xã Xuân Vân còn có thế mạnh phát triển lâm nghiệp với diện tích đất có rừng trên 5.544 ha, chủ yếu là rừng trồng sản xuất. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững gắn với chế biến lâm sản và bảo vệ môi trường sinh thái.

Trong lĩnh vực chăn nuôi, tổng đàn gia súc, gia cầm của xã tiếp tục duy trì ổn định với trên 17 nghìn con lợn, hơn 243 nghìn con gia cầm cùng hàng trăm con trâu, bò. Địa phương đang định hướng phát triển chăn nuôi theo hướng trang trại, gia trại, ứng dụng quy trình an toàn sinh học.

Giai đoạn 2026-2030, xã Xuân Vân xác định tập trung cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa quy mô lớn, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong sản xuất. Địa phương ưu tiên phát triển các sản phẩm chủ lực có lợi thế cạnh tranh; mở rộng diện tích sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ; xây dựng các vùng chuyên canh tập trung gắn với liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Một trong những mô hình trọng điểm là nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm bưởi Soi Hà đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Cùng với đó, xã sẽ triển khai mô hình trồng Na giống mới tại các thôn Khuôn Thống, An Lạc, Đô Thượng 6; phát triển cây dược liệu và cây ăn quả tại thôn Lục Mùn; mở rộng các mô hình chăn nuôi lợn trang trại, gà đẻ trứng và chăn nuôi bò hàng hóa. Các mô hình đều hướng tới sản xuất an toàn sinh học, liên kết chuỗi giá trị và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bưởi đang là cây ăn quả có diện tích trồng lớn nhất tại xã Xuân Vân

Cùng với nông nghiệp, xã Xuân Vân đang từng bước phát triển công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tạo việc làm cho lao động địa phương. Hiện nay, trên địa bàn xã đang triển khai Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Cụm công nghiệp Xuân Vân với quy mô 20 ha tại các thôn An Lạc 1, An Lạc 2 và Tân Sơn. Dự án Nhà máy điện sinh khối công suất 50 MW được kỳ vọng sẽ tạo việc làm ổn định cho trên 1.000 lao động khi đi vào hoạt động. Trong thời gian tới, xã ưu tiên hoàn thiện hạ tầng cụm công nghiệp, thu hút doanh nghiệp chế biến nông, lâm sản gắn với vùng nguyên liệu địa phương; đồng thời khuyến khích các cơ sở sản xuất đổi mới công nghệ, áp dụng chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Lĩnh vực thương mại, dịch vụ trên địa bàn xã đang có nhiều chuyển biến tích cực. Chợ Xuân Vân cơ bản đáp ứng nhu cầu trao đổi hàng hóa của nhân dân. Địa phương tiếp tục định hướng nâng cấp chợ trung tâm, phát triển các điểm kinh doanh tập trung, mở rộng thương mại điện tử đối với các sản phẩm OCOP.

Đặc biệt, Xuân Vân sở hữu nhiều tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và du lịch văn hóa - lịch sử với nhiều điểm đến có giá trị như chùa Đại Bi, đền Gà Luộc, đền Khuôn Thống, Khu di tích lịch sử quốc gia làng Việt Minh, lòng hồ thủy điện Sông Lô 8B.

Cấp ủy chính quyền xã định hướng xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với quy trình sản xuất bưởi Soi Hà, sản xuất rượu truyền thống, làm bún, bánh, đậu; đồng thời khai thác bản sắc văn hóa dân tộc Dao, Tày thông qua các hoạt động văn hóa truyền thống, hát Then và đàn Tính. Xã Xuân Vân phấn đấu đến năm 2030 thu hút trên 5.000 lượt khách du lịch, tổng doanh thu dịch vụ du lịch đạt trên 6 tỷ đồng.

Với định hướng phát triển đồng bộ giữa nông nghiệp hiện đại, công nghiệp chế biến, thương mại, dịch vụ và du lịch, xã Xuân Vân đang từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương. Thời gian tới, cấp ủy chính quyền địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi; nhân rộng các mô hình kinh tế hiệu quả; tăng cường huy động nguồn lực hỗ trợ người dân về vốn, kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm, gắn phát triển kinh tế với giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới./.