Tiềm năng, lợi thế và các chỉ tiêu chủ yếu đến năm 2030

Xã Chiêm Hóa sở hữu tiềm năng đa dạng về tài nguyên, bao gồm hạ tầng công nghiệp với Cụm công nghiệp An Thịnh, tài nguyên khoáng sản với mỏ đá vôi Nà Ngày, nguồn năng lượng tái tạo từ thủy điện và tiềm năng phát triển năng lượng mặt trời. Bên cạnh đó, thế mạnh về lâm nghiệp gỗ lớn, các loại cây trồng, vật nuôi đặc sản có giá trị kinh tế cao, cùng hệ thống các điểm du lịch tâm linh là những động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thủy điện Chiêm Hóa là thủy điện cột nước thấp đầu tiên được xây dựng tại Việt Nam và hoạt động liên kết với Thủy điện Tuyên Quang

Để hiện thực hóa các lợi thế sau sáp nhập, xã Chiêm Hóa phấn đấu đặt ra các mục tiêu đến năm 2030: Lấp đầy cụm công nghiệp An Thịnh trên 70%, giá trị sản xuất đạt từ 350 - 400 tỷ đồng/năm; Thương mại - Dịch vụ đạt từ 200 - 250 tỷ đồng/năm; hoàn thiện hạ tầng hướng tới tiêu chí đô thị loại III; Phát triển diện tích rừng đạt chứng chỉ bền vững FSC trên 1.500 ha, giá trị đạt 70 - 90 tỷ đồng/năm; Thu hút trên 50.000 lượt khách/năm với tốc độ tăng trưởng doanh thu 15 - 20%/năm và 100% hồ sơ hành chính xử lý trực tuyến; xây dựng từ 8 - 10 mô hình kinh tế số điểm mẫu.

Định hướng và giải pháp phát triển các ngành kinh tế trọng điểm

Ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng nhất của xã. Hiện tại, cụm công nghiệp An Thịnh mới đạt tỷ lệ lấp đầy 31,68% với 07 dự án hoạt động, chủ yếu là sơ chế lâm sản (gỗ ván ép, gỗ tinh chế). Trong giai đoạn 2026-2030, xã định hướng chuyển dịch từ sơ chế thô sang chế biến sâu (đồ gỗ nội thất xuất khẩu) để nâng giá trị toàn ngành tăng từ 1,5 đến 2 lần.

Bên cạnh đó, hoạt động khai khoáng tại mỏ đá vôi Nà Ngày và sản xuất vật liệu xây dựng (gạch không nung, bê tông thương phẩm) sẽ được mở rộng quy mô một cách bền vững, nâng sản lượng đá xây dựng lên 180.000 - 220.000 m³/năm. Đối với ngành năng lượng, xã phối hợp chặt chẽ với doanh nghiệp để nâng công suất Nhà máy Thủy điện Chiêm Hóa từ 48 MW lên 64 MW và triển khai dự án điện mặt trời 29 MW.

Thương mại và dịch vụ được định hướng trở thành trụ cột kinh tế lớn thứ hai. Xã đang đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Khu đô thị mới Vĩnh Thịnh, đồng thời kêu gọi thu hút đầu tư khu dịch vụ - thương mại - đô thị tại khu vực Soi Gà. Mục tiêu đến năm 2030, toàn xã có trên 2.000 hộ kinh doanh cá thể, nâng cấp Chợ trung tâm Chiêm Hóa theo hướng văn minh và hình thành chợ đầu mối nông sản.

Về du lịch, xã Chiêm Hóa tập trung phát triển mô hình du lịch tâm linh kết hợp sinh thái và trải nghiệm làng nghề. Địa phương đặt lộ trình nâng tầm Lễ hội Lồng Tông (mùng 8 tháng Giêng) thành sản phẩm đặc trưng và hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận Đền Đầm Hồng là điểm du lịch cấp tỉnh vào năm 2028.

Xã cũng chú trọng việc thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, ứng dụng khoa học kỹ thuật thông qua chuỗi liên kết giá trị. Phát triển cây Gấc (đạt 20 - 30 ha) phục vụ công nghiệp dược liệu; mở rộng diện tích cây Dâu tằm lên 30 - 50 ha để thay thế dần diện tích mía kém hiệu quả. Đối với cây Keo, xã tập trung chuyển đổi từ rừng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn chu kỳ dài và cấp chứng chỉ FSC, đồng thời nghiên cứu tham gia thị trường tín chỉ carbon rừng để tạo nguồn thu mới. Tập trung phát triển các mô hình có giá trị kinh tế cao như: mô hình chăn nuôi cầy vòi mốc và cầy vòi hương, quy mô 500 - 600 cá thể; nuôi rắn hổ mang lấy trứng và thương phẩm (đạt 2.000 con); chăn nuôi chim cu (đạt 2.500 - 3.000 con/hộ) và phát triển thương hiệu vịt suối thả tự nhiên. Khôi phục và nâng cao chất lượng đàn trâu Ngố Chiêm Hóa truyền thống (đạt 800 - 1.000 con) thông qua phương pháp nuôi nhốt và thụ tinh nhân tạo. Song song đó, tận dụng diện tích mặt nước lòng hồ thủy điện để nuôi cá lăng, cá tầm với quy mô 120 lồng, sản lượng đạt tối đa 260 tấn/năm.

Nhận thức rõ tầm quan trọng của công nghệ, xã Chiêm Hóa đặt mục tiêu đưa kinh tế số trở thành đòn bẩy nâng cao năng suất. Đến năm 2030, xã quyết tâm đưa ít nhất 05 sản phẩm chủ lực: gấc, dầu gấc, dâu tằm - tơ, lạc L14 rang sấy, cá lăng đặc sản lên các sàn thương mại điện tử Shopee, Postmart... và áp dụng mã QR truy xuất nguồn gốc.

Để hỗ trợ người dân, chính quyền địa phương triển khai phương thức tập huấn cầm tay chỉ việc, hướng dẫn nông dân livestream bán hàng, tiếp cận công nghệ số. Đồng thời, số hóa du lịch thông qua xây dựng bản đồ số VR360 tại các điểm di tích lịch sử. Kỳ vọng đến năm 2030, doanh thu nông sản qua kênh số chiếm trên 25% và tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt trong dịch vụ đạt trên 70%.

Để hoàn thành các mục tiêu đã đề ra, xã Chiêm Hóa đã xây dựng phương án huy động nguồn lực. Trong bối cảnh ngân sách cấp xã còn hạn chế, nguồn vốn nhà nước từ ngân sách tỉnh và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững sẽ đóng vai trò quan trọng để xây dựng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại.

Thành tựu của giai đoạn 2020-2025 là cơ sở để xã Chiêm Hóa tiếp tục đẩy mạnh hiện đại hóa nông thôn và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát huy mũi nhọn công nghiệp, dịch vụ. Phát huy sức mạnh đoàn kết của cả hệ thống chính trị và nhân dân, xã đặt quyết tâm hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 thu nhập bình quân đầu người đạt 7,5 triệu đồng/tháng, tỷ lệ hộ nghèo tiếp tục giảm mạnh, kinh tế, xã hội phát triển toàn diện, xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững. Đây chính là đòn bẩy để Chiêm Hóa bứt phá mạnh mẽ, khẳng định vị thế là điểm sáng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong nhiệm kỳ mới./.