Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các nội dung tại Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Bộ tiêu chí quốc gia nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030; đồng thời tạo cơ sở thống nhất để các địa phương triển khai, đánh giá và công nhận kết quả xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn mới.

Theo đó, Thông tư hướng dẫn 5 nội dung quan trọng gồm: (1) Tiêu chí tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người; (2) Tiêu chí xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả; (3) Tiêu chí có hoạt động phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn gắn với tạo việc làm, thu nhập cho người lao động địa phương; (4) Tiêu chí có khu công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng đảm bảo đáp ứng các quy định của pháp luật;(5) Điều kiện về tốc độ tăng trưởng của kinh tế tư nhân.

Ảnh minh hoạ

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư là quy định cụ thể về tiêu chí Tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người. Theo quy định, xã đạt tiêu chí khi tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người trong năm báo cáo đạt từ 9,5%/năm trở lên. Thông tư cũng hướng dẫn rõ công thức tính, phương pháp thu thập số liệu và hồ sơ minh chứng, bảo đảm việc đánh giá được thực hiện thống nhất, minh bạch giữa các địa phương.

Đối với Tiêu chí xã có hợp tác xã hoạt động hiệu quả, Thông tư yêu cầu địa phương phải có tối thiểu 1 hợp tác xã hoạt động đúng quy định của Luật Hợp tác xã, kinh doanh có lãi trong 2 năm liên tiếp liền kề trước năm xét công nhận; có sản phẩm, dịch vụ cung ứng cho thành viên; đồng thời quy mô thành viên phải tăng tối thiểu 5%/năm hoặc tăng từ 10 thành viên/năm trở lên.

Thông tư cũng nhấn mạnh vai trò của khu vực kinh tế tư nhân trong phát triển nông thôn mới. Theo đó, xã được công nhận đạt tiêu chí phát triển kinh tế tư nhân khi có kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh; số lượng doanh nghiệp, hộ kinh doanh thành lập mới tăng trung bình từ 10%/năm trở lên trong 2 năm liên tiếp; số lao động tham gia bảo hiểm xã hội tại doanh nghiệp, hộ kinh doanh tăng từ 5% trở lên so với năm trước.

Đối với tiêu chí về khu công nghiệp, Thông tư quy định khu công nghiệp phải được quy hoạch trên địa bàn xã hoặc liên xã phù hợp với phương hướng phát triển các khu chức năng trong quy hoạch tỉnh, được thành lập theo đúng quy định của pháp luật về đầu tư và khu công nghiệp; đồng thời diện tích đất thực hiện dự án đã được Nhà nước thu hồi và bàn giao theo đúng quy định của pháp luật đất đai.

Đáng chú ý, Thông tư cũng hướng dẫn cụ thể phương pháp đánh giá điều kiện tốc độ tăng trưởng bình quân của kinh tế tư nhân đối với tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.

Việc ban hành Thông tư số 52/2026/TT-BTC góp phần hoàn thiện hệ thống hướng dẫn thực hiện Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 – 2030, tạo cơ sở để các địa phương nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới theo hướng thực chất, bền vững. Đồng thời, các quy định mới cũng thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, nâng cao thu nhập người dân, phát huy vai trò của hợp tác xã và tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới.