Gian hàng giới thiệu và bán các sản phẩm OCOP Tuyên Quang của Hội nông dân tỉnh

Lan tỏa

Thời gian qua, Chương trình OCOP đã tạo sức lan tỏa sâu rộng ở phạm vi cả nước nói chung và địa bàn tỉnh Tuyên Quang nói riêng. Nhiều tổ chức, cá nhân trên địa bàn tỉnh đã chủ động tham gia với mục tiêu nâng tầm sản phẩm.

Tính đến nay, tỉnh Tuyên Quang có 191 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, cụ thể: Nhóm thực phẩm 171 sản phẩm; nhóm đồ uống 13 sản phẩm; nhóm dược liệu và sản phẩm từ dược liệu 03 sản phẩm; nhóm hàng thủ công mỹ nghệ 01 sản phẩm; nhóm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch 03 sản phẩm, trên địa bàn 94 xã, phường, thị trấn của 134 chủ thể (gồm: 104 hợp tác xã, 11 doanh nghiệp, 04 tổ hợp tác và 15 hộ kinh doanh), trong đó có: 149 sản phẩm đạt hạng 3 sao, 41 sản phẩm đạt hạng 4 sao và 01 sản phẩm trình Hội đồng OCOP quốc gia đánh giá, phân hạng 5 sao (chè Shan Tuyết Hồng Thái, loại 1 tôm 1 lá). Về số lượng sản phẩm, tỉnh Tuyên Quang đứng thứ 4 trong 14 tỉnh miền núi phía Bắc (sau Bắc Giang 205 sản phẩm, Hà Giang 201 sản phẩm và tương đương Yên Bái).

Các huyện, thành phố trong tỉnh đã quy hoạch được các vùng nguyên liệu đặc sản, phát triển các ngành nghề nông thôn, hình thành nhiều sản phẩm OCOP gắn với vai trò như một “đại sứ” chuyển tải những câu chuyện sản phẩm mang tính nhân văn của vùng, miền. Qua đó, thúc đẩy hướng đi về phát triển sinh kế ở những vùng khó khăn và các nhóm yếu thế như: đồng bào dân tộc thiểu số, phụ nữ. Nhiều sản phẩm Ocop của Tuyên Quang đã lọt vào top những sản phẩm “Chất lượng vàng nông nghiệp Việt Nam”, tiêu biểu như: rượu ngô men lá Na Hang, rau an toàn Hồng Thái, Khau Tinh, cá hồ thủy điện Na Hang, chè Shan tuyết Sinh Long, Hồng Thái; chè đặc sản Vĩnh Tân; chè Bát Tiên Mỹ Bằng, mật ong Tuyên Quang được “Tôn vinh sản phẩm nông nghiệp tiêu biểu”; bưởi Xuân Vân đứng TOP 10 thương hiệu/nhãn hiệu nổi tiếng….đăc biệt thương hiệu chè Shan tuyết Hồng Thái. Đây là 1 trong 50 thương hiệu, nhãn hiệu nổi tiếng châu Á - Thái Bình Dương năm 2022, cũng là sản phẩm đầu tiên của tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ đề nghị Hội đồng OCOP cấp Quốc gia nâng hạng từ 4 sao lên 5 sao; Cam sành Hàm Yên, chè Shan tuyết Na Hang, bưởi Soi Hà được chứng nhận chỉ dẫn địa lý. Riêng Cam sành Hàm Yên là một trong 50 trái cây ngon nhất Việt Nam.

Bằng nguồn kinh phí của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Ngân sách tỉnh thực hiện theo Nghị quyết số 03/2021/NQ-HĐND ngày 16/7/2021 của Hội đồng nhân dân tỉnh đã hỗ trợ xây dựng nhãn hiệu, thiết kế bao bì nhãn mác, tem truy xuất nguồn gốc cho 36 nhãn hiệu sản phẩm, với tổng kinh phí trên 3,35 tỷ đồng, trong đó có 25/36 nhãn hiệu chủ thể đã được công nhận sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên (Gồm: Trâu Chiêm Hoá; Tỏi đen Minh Phát; Gạo an toàn suối xanh; Thanh Long-HTX Hưng Thịnh; Mật ong Văn Phú; Chả cá Sơn Nga; Mật ong Vân Sơn; Dưa lưới Đức Dương Farm; Dưa chuột bao tử Đức Dương Farm; Vịt suối Vằng Seng; Măng khô Lâm Bình; Trúc Hồng Trà 1982; Chè Chiêm Hoá; Bưởi Phú Hải; Chè Tứ Quận; Bưởi Tứ Quận; Núi Mây (thịt dê núi Mây); Bưởi Hồng Ngọc; Ổi lê Tứ Quận; Bưởi Tiên Phong; Cam Chiêu Yên; Bưởi ngọt Trung Trực;  Bưởi Chiêu Yên; Bưởi Lưỡng Vượng); có 19 hợp tác xã đã được hưởng hỗ trợ lãi suất tín dụng, với tổng tiền vay trên 27 tỷ đồng, trong đó có 10/19 hợp tác xã có sản phẩm OCOP với tổng vốn vay trên 15 tỷ đồng. Hỗ trợ 30 tổ chức, cá nhân tổ chức sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn với tổng kinh phí hỗ trợ trên 2,8 tỷ đồng. Kết nối, tư vấn hỗ trợ 02 chủ thể sản phẩm OCOP xây dựng hệ thống quản lý an toàn thực phẩm đạt tiêu chuẩn ISO 22000:2018 (Hợp tác xã Sơn Trà và Hợp tác dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh). Thực hiện giải ngân hỗ trợ chủ thể có sản phẩm tham gia đánh giá sản phẩm OCOP năm 2021, gồm: Chi phí tư vấn 45 hồ sơ với kinh phí hỗ trợ 450 triệu đồng, hỗ trợ 51 sản phẩm của 38 chủ thể với tổng kinh phí hỗ trợ 650 triệu đồng; năm 2022, hỗ trợ 66 sản phẩm của 55 chủ thể với tổng kinh phí là 720 triệu đồng.

Theo ông Lê Hải Nam Chi Cục trưởng Chi cục Nông nghiệp và PTNT, Phó Chánh Văn phòng điều phối xây dựng nông thôn mới tỉnh: các sản phẩm được công nhận là sản phẩm OCOP đã có bước tiến về chất lượng, đa dạng về mẫu mã, bao bì, bảo đảm điều kiện, quy định về tem, nhãn mác, truy xuất nguồn gốc sản phẩm. Các doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và cơ sở sản xuất kinh doanh đã thấy được lợi ích của Chương trình OCOP nên hăng hái tham gia. Nhờ đó, các sản phẩm tham gia Chương trình OCOP có chiều hướng tăng lên. Các tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP từng bước được củng cố, phát triển, nhiều chủ doanh nghiệp, hợp tác xã có độ tuổi còn trẻ, có trình độ, hoạt động nhanh nhạy với cơ chế thị trường.

Những năm qua, nhờ sự quan tâm, ủng hộ của các cấp, các ngành và cộng đồng địa phương, Chương trình OCOP đã lan tỏa trên khắp địa bàn tỉnh Tuyên Quang. Các địa phương quan tâm, khai thác nguồn tài nguyên bản địa, hỗ trợ các chủ thể có sản phẩm OCOP tiềm năng, chuẩn hóa sản phẩm nên bước đầu hình thành các sản phẩm đặc trưng gắn với từng địa phương như Cam sành Hàm Yên, Hồng không hạt Xuân Vân, chè Shan Hồng Thái, Vịt bầu Minh Hương, Bánh gai Chiêm Hoá…. Ông Lê Hải Nam cho biết thêm, để mở rộng thị trường tiêu thụ, bên cạnh những kênh truyền thống, các chủ thể có sản phẩm OCOP còn linh hoạt bán hàng trên sàn giao dịch điện tử nên số lượng sản phẩm được bán tăng nhiều hơn so với thời điểm chưa tham gia Chương trình OCOP.

Theo kế hoạch số 90/KH-UBND ngày 02/6/2021 của UBND tỉnh Tuyên Quang. Mục tiêu cụ thể đến năm 2025: Tổng số sản phẩm OCOP toàn tỉnh đạt trên 230 sản phẩm; 138/138 xã, phường, thị trấn có sản phẩm tham gia Chương trình OCOP đạt hạng 3 sao trở lên; Tiêu chuẩn hoá 44 sản phẩm đã xếp hạng năm 2020 từ hạng 3 sao lên hạng 4 sao, 5 sao; Tiêu chuẩn hoá 10 sản phẩm tiềm năng 5 sao, lập hồ sơ trình Hội đồng đánh giá, phân hạng cấp Quốc gia, trong đó phấn đấu đến hết năm 2025 có ít nhất 07 sản phẩm OCOP đạt hạng 5 sao (mỗi huyện, thành phố đều có ít nhất 01 sản phẩm hạng 5 sao); Tiêu chuẩn hoá, tổ chức đánh giá, phân hạng mới 209 sản phẩm tham gia Chương trình OCOP, trong đó có ít nhất 150 sản phẩm đạt hạng 3 sao trở lên; định hướng đến năm 2030 đưa Chương trình OCOP trở thành chương trình phát triển kinh tế trọng tâm ở khu vực nông thôn trong tiến trình thực hiện xây dựng thành công Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời, đẩy mạnh phát triển kinh tế khu vực nông thôn, nâng cao thu nhập, đời sống cho nhân dân, thực hiện có hiệu quả nhóm tiêu chí “Kinh tế và hình thức tổ chức sản xuất” trong Bộ tiêu chí Quốc gia về xây dựng NTM.

Năm 2022, kinh tế của tỉnh Tuyên Quang tiếp tục tăng trưởng, GRDP tăng 8,66%. Giá trị sản xuất các ngành nông, lâm nghiệp, thuỷ sản đều tăng và vượt kế hoạch; du lịch phục hồi nhanh, chất lượng các dịch vụ từng bước được nâng lên. Cụ thể: Giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản tăng 4,8% so với năm 2021; sản lượng lương thực đạt trên 34,2 vạn tấn. Trồng rừng 11.590,6 ha, đạt 114,3% kế hoạch; tỷ lệ che phủ rừng đạt 65,2%, vượt kế hoạch; có thêm 08 xã đạt chuẩn nông thôn mới, tiêu chí bình quân đạt trên 15 tiêu chí/xã; lũy kế tổng số đạt là 62 xã đạt chuẩn nông thôn mới… Đến tháng 7/2023 có 103/122 xã đạt tiêu chí về Tổ chức sản xuất và Phát triển kinh tế nông thôn.

Xây dựng thương hiệu để OCOP phát triển bền vững

Xác định OCOP là chương trình mang tính dài hạn, trong quá trình thực hiện nhiều sản phẩm đặc trưng trước đây sản xuất theo phương thức truyền thống khi tham gia vào chương trình OCOP đã được chuẩn hóa, sản xuất theo quy chuẩn, tiêu chuẩn chất lượng. Các sản phẩm sau khi công nhận được sử dụng nhãn hiệu OCOP và thứ hạng sao in và dán trên bao bì sản phẩm, nâng tầm và tạo niềm tin đối với người tiêu dùng, đủ điều kiện vào các siêu thị, hệ thống phân phối hiện đại. Đồng thời, OCOP sẽ là cơ sở pháp lý, điều kiện cần thiết để từng bước nâng tầm nông sản Tuyên Quang, mở rộng thương hiệu trong nước và phát triển ra thị trường quốc tế.

Bên cạnh kết quả đạt được, việc triển khai thực hiện Chương trình OCOP ở Tuyên Quang vẫn còn nhiều nút thắt cần tháo gỡ. Cụ thể, các sản phẩm đánh giá phân hạng của tỉnh chủ yếu là các sản phẩm sẵn có, chưa chú trọng đến phát triển các sản phẩm có tiềm năng theo hướng nâng cao chất lượng, chưa phát triển các sản phẩm qua chế biến. Tình trạng lẫn lộn giữa sản phẩm OCOP và các sản phẩm chưa đạt chuẩn khác gây nên sự nhầm lẫn của người tiêu dùng về sản phẩm OCOP.

Hiện nay, công tác đăng ký và bảo vệ nhãn hiệu nông sản vẫn chưa được quan tâm đúng mức, nhất là đối với 191 sản phẩm trong tỉnh Tuyên Quang được công nhận OCOP đạt chất lượng 3 sao, 4 sao. Dù được bảo hộ tên gọi, xuất xứ, chỉ dẫn địa lý nhưng vẫn còn một số loại sản phẩm OCOP chưa xây dựng được thương hiệu, khiến sản phẩm gặp nhiều bất lợi trong cạnh tranh trên thị trường. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu không chỉ nâng cao giá trị cạnh tranh của sản phẩm, nâng cao thu nhập người sản xuất, mà còn tạo thuận lợi cho việc đấu tranh chống hàng nhái, hàng giả.

Thời gian tới Tuyên Quang sẽ đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP, kết nối thị trường sản phẩm OCOP và nông sản của địa phương đến với khách hàng trong và ngoài tỉnh, tăng cường bán sản phẩm OCOP trên các sàn thương mại điện tử  như: Tiki, Shopee, Sendo, Lazada, Postmart, Voso,… Xây dựng chính sách hỗ trợ nhằm khuyến khích chủ thể mạnh dạn tham gia Chương trình OCOP. Kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ về quản lý chất lượng, vệ sinh an toàn thực phẩm, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP để tạo niềm tin với người tiêu dùng. Kiên quyết thu hồi giấy chứng nhận đạt sao của các sản phẩm do doanh nghiệp không sản xuất hoặc sản xuất không bảo đảm tiêu chuẩn cũng như không có tiềm năng phát triển./.