Trước khi vào làm việc đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đi thực tế mô hình tồng Sâm Ngọc Linh tại xóm 3, thôn Phìn Hồ, xã Tân Quang, tỉnh Tuyên Quang, mô hình được đưa vào triển khai, khảo nghiệm từ năm 2019 đến nay và có khoảng gần 500 nghìn cây cây Sâm ở các năm tuổi khác nhau.

Đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường đi khảo sát mô hình trồng Sâm Ngọc Linh tại xóm 3, thôn Phìn Hồ, xã Tân Quang, tỉnh Tuyên Quang

Xã Tân Quang được thành lập trên cơ sở sáp nhập 3 xã Tân Quang, Tân Lập và Tân Thành; chính thức vận hành theo mô hình chính quyền mới từ ngày 01/7/2025. Là xã vùng III có diện tích tự nhiên trên 17.441 ha, trong đó diện tích quy hoạch lâm nghiệp chiếm khoảng 79%, Tân Quang được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp sinh thái, kinh tế rừng, dược liệu dưới tán rừng, thủy sản giá trị cao và du lịch trải nghiệm.

Đoàn công tác Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang làm việc tại Hội trường Công ty TNHH Y học bản địa Việt nam, chi nhánh Tuyên Quang

Tại buổi làm việc, lãnh đạo xã cho biết, lợi thế nổi bật của Tân Quang là hệ sinh thái rừng phong phú với trên 12.653 ha đất có rừng, tỷ lệ che phủ đạt khoảng 72,6%; cùng với đó là hệ thống hồ, suối, vùng chè, vùng thảo quả, cây cảnh và các khu vực có điều kiện phát triển dược liệu. Đặc biệt, xã có vị trí kết nối quan trọng khi nằm trên trục Quốc lộ 2, Tỉnh lộ 177 và khu vực nút ra tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, tạo điều kiện thuận lợi để hình thành các vùng sản xuất hàng hóa, trung tâm trung chuyển nông - lâm sản, phát triển dịch vụ, thương mại và thu hút đầu tư.

Trong lĩnh vực trồng trọt, cây chè tiếp tục là cây trồng chủ lực với tổng diện tích khoảng 1.414 ha, sản lượng chè búp tươi đạt trên 6.177 tấn/năm. Một số khu vực như Tân Lập được định hướng phát triển chè hữu cơ, chè sạch, chè chất lượng cao; Phìn Hồ có tiềm năng phát triển chè bản địa gắn với dược liệu và du lịch sinh thái. Bên cạnh đó, các mô hình thảo quả dưới tán rừng, chuối ngự Tân Tấu, cây cảnh Mỹ Tân, dâu nuôi tằm, sâm và dược liệu dưới tán rừng đang được triển khai theo hướng tạo sinh kế mới cho người dân.

Lĩnh vực chăn nuôi cơ bản duy trì ổn định với tổng đàn gia súc trên 14.300 con. Công tác phòng, chống dịch bệnh được quan tâm triển khai đồng bộ. Tuy nhiên, sản xuất vẫn chủ yếu theo quy mô hộ gia đình, phân tán; giá thức ăn chăn nuôi, nguy cơ dịch bệnh và điều kiện xử lý môi trường còn là những khó khăn lớn đối với người dân.

Đối với thủy sản, mô hình nuôi cá nước lạnh tại khu vực Nậm An - Phìn Hồ được xác định là điểm nhấn có nhiều triển vọng. Hiện nay, trên địa bàn đã có 1 doanh nghiệp, 2 hợp tác xã và hơn 30 hộ dân tham gia nuôi cá tầm và các loại cá nước lạnh. Với lợi thế khí hậu, nguồn nước và cảnh quan sinh thái, địa phương định hướng xây dựng thương hiệu “Cá tầm Tân Quang - Tuyên Quang”, gắn sản xuất với du lịch sinh thái hồ Nậm Mu, thác Nậm Mu và rừng Phìn Hồ.

Trong lĩnh vực lâm nghiệp, xã đang phối hợp khảo sát khoảng 1.200 ha rừng trồng phục vụ cấp chứng chỉ rừng bền vững FSC; đồng thời định hướng phát triển kinh tế dưới tán rừng, tín chỉ carbon, dược liệu và lâm sản ngoài gỗ. Tuy nhiên, giá trị kinh tế từ rừng hiện vẫn chưa tương xứng với tiềm năng do thiếu các mô hình liên kết sản xuất quy mô lớn và cơ chế khai thác hiệu quả tài nguyên rừng bền vững.

Ông Đỗ Hà Văn, Chủ tịch UBND xã Tân Quang phát biểu tại Hội nghị

Tại buổi làm việc, UBND xã Tân Quang cũng báo cáo nhiều khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển. Trong đó nổi bật là sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, thiếu liên kết chuỗi; hạ tầng phục vụ sản xuất, thủy lợi, cấp - thoát nước và logistics còn thiếu đồng bộ; nhiều tồn tại lịch sử liên quan đến đất đai, đất lâm trường cắt trả, đất rừng và môi trường chưa được tháo gỡ dứt điểm. Ngoài ra, thiên tai, sạt lở, ngập úng và biến đổi khí hậu tiếp tục ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất và đời sống người dân, nhất là tại các khu vực ven sông, ven suối và vùng thấp trũng.

Địa phương đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường quan tâm hỗ trợ khảo sát, định hướng xây dựng hồ điều tiết nước cho vùng cá nước lạnh Nậm An - Phìn Hồ; hỗ trợ xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc cho các sản phẩm chủ lực; hướng dẫn tháo gỡ các vướng mắc liên quan đến đất đai, rừng, môi trường đối với các dự án dược liệu, chè bản địa tại Phìn Hồ - Tả Phìn Hồ; đồng thời hỗ trợ xã trong công tác phòng chống thiên tai, chỉnh trị bờ sông, xử lý ngập úng và phát triển hạ tầng phục vụ sản xuất.

Phát biểu tại buổi làm việc, Đoàn công tác của Sở Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao tư duy định hướng phát triển của xã Tân Quang theo hướng “nông nghiệp sinh thái - kinh tế xanh - văn hóa bản địa - du lịch trải nghiệm”. Đặc biệt, ý tưởng kết nối các mô hình trọng điểm thành tuyến “Tân Quang Loop” được nhận định là hướng tiếp cận mới, phù hợp với xu thế phát triển nông nghiệp đa giá trị hiện nay.

Đoàn công tác đề nghị xã tiếp tục rà soát quy hoạch, xác định rõ các vùng động lực; tập trung phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh như chè hữu cơ, cá nước lạnh, cây cảnh, dược liệu dưới tán rừng; đồng thời chú trọng công tác bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên rừng, nguồn nước và phòng chống thiên tai. Bên cạnh đó, cần từng bước hình thành các chuỗi liên kết giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp; tăng cường ứng dụng khoa học kỹ thuật, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và xây dựng thương hiệu sản phẩm địa phương.

Đồng chí Phạm Mạnh Duyệt, Ủy viên Ban chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên quang phát biểu tại Hội nghị

Thông qua buổi làm việc, nhiều nội dung, kiến nghị của xã đã được Đoàn công tác trao đổi, làm rõ, đồng thời đoàn cũng ghi nhận tiếp thu và tục nghiên cứu, phối hợp chặt chẽ cùng với xã Tân Quang để tham mưu giải pháp tháo gỡ trong thời gian tới; góp phần đưa Tân Quang phát triển theo hướng bền vững, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có, nâng cao thu nhập và đời sống cho người dân vùng cao./.