Kể từ khi triển khai, Chương trình OCOP tại Tuyên Quang đã khẳng định được vai trò chủ chốt trong việc khơi dậy tiềm năng sản phẩm nông nghiệp của các địa phương trong tỉnh. Trước thời điểm sáp nhập tỉnh, tổng số sản phẩm OCOP từ 3 sao trở lên của hai tỉnh Tuyên Quang và Hà Giang là 712 sản phẩm.

Sau khi thực hiện sáp nhập, tính đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 456 sản phẩm OCOP còn hạn chứng nhận. Sự lan tỏa của Chương trình là rất lớn khi 124 xã, phường trên địa bàn tỉnh đều có sản phẩm OCOP. Đến tháng 4/2026, mặc dù có sự biến động về thời hạn chứng nhận, toàn tỉnh vẫn duy trì được 357 sản phẩm OCOP còn hiệu lực của 231 chủ thể. Đáng chú ý, mô hình Hợp tác xã (HTX) vẫn giữ vai trò “xương sống” của Chương trình với 140 chủ thể tham gia, minh chứng cho sự chuyển dịch đúng đắn từ sản xuất nhỏ lẻ sang liên kết tập thể.

Thành công lớn nhất của Chương trình OCOP tại Tuyên Quang không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm, mà là sự thay đổi căn bản trong tư duy của người sản xuất. Các chủ thể đã chủ động đầu tư máy móc, nâng cấp quy trình sản xuất để đảm bảo an toàn thực phẩm, áp dụng các tiêu chuẩn như: VietGAP, hữu cơ, HACCP, ISO... Nhiều đặc sản địa phương sau khi được gắn sao đã có những thay đổi rõ rệt về mẫu mã, bao bì và khả năng truy xuất nguồn gốc. Sự tin tưởng của người tiêu dùng giúp sản phẩm OCOP của Tuyên Quang không chỉ chiếm lĩnh thị trường nội tỉnh mà còn vươn xa ra các tỉnh thành lân cận.

Trong kỷ nguyên công nghệ, Tuyên Quang đã nhanh chóng bắt nhịp với xu hướng chuyển đổi số trong quản lý Chương trình OCOP. Hiện nay, Văn phòng Điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đang tham mưu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường xây dựng kịch bản quản lý tích hợp lên hệ thống Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh. Hệ thống cho phép theo dõi, minh bạch hóa toàn bộ thông tin sản phẩm trên nền tảng số. Tự động cập nhật tình trạng sản phẩm còn hạn, hết hạn, sản lượng, vùng nguyên liệu và thông tin chủ thể. Mặt khác, hệ thống còn giúp cơ quan quản lý đưa ra các quyết định hỗ trợ và quảng bá chính xác, kịp thời dựa trên dữ liệu thực tế.

Gian hàng trưng bày sản phẩm OCOP của tỉnh Tuyên Quang tại Hội nghị kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống ngành Nông nghiệp và Môi trường

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc triển khai Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Sau sáp nhập tỉnh và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, phạm vi quản lý ngày càng rộng trong khi đội ngũ cán bộ tham mưu ở cơ sở còn thiếu và chưa được đào tạo chuyên sâu về Chương trình OCOP. Nhiều chủ thể còn hạn chế về nguồn lực đầu tư, chưa chủ động nâng cấp cơ sở sản xuất, đổi mới công nghệ, cải tiến bao bì và phát triển thương hiệu sản phẩm. Công tác xúc tiến thương mại, mở rộng thị trường tiêu thụ còn gặp khó khăn, đặc biệt đối với thị trường xuất khẩu. Ngoài ra, hiện nay Trung ương chưa ban hành Bộ tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030 nên địa phương còn gặp khó khăn trong công tác tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm và xây dựng kế hoạch triển khai giai đoạn mới.

Để khắc phục khó khăn và phát huy thế mạnh, tỉnh Tuyên Quang đã chủ động xây dựng lộ trình thực hiện, các cơ quan chuyên môn của tỉnh đã chủ động  ban hành các hướng dẫn để đảm bảo Chương trình không bị gián đoạn. Cùng với đó, đề xuất các giải pháp như: Tiếp tục hỗ trợ thiết kế bao bì, bảo hộ nhãn hiệu đến xây dựng mô hình OCOP gắn với du lịch trải nghiệm; nâng cấp chuỗi giá trị tập trung vào các sản phẩm chủ lực, sản phẩm đặc sản có tiềm năng xuất khẩu; đẩy mạnh quảng bá qua các hội chợ, triển lãm và đặc biệt là trên các sàn thương mại điện tử; tăng cường kiểm tra sau công nhận để duy trì uy tín và niềm tin của người tiêu dùng.

Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền và sự chủ động từ các chủ thể, Chương trình OCOP tại Tuyên Quang đang chuyển mình mạnh mẽ. Đây không chỉ là câu chuyện về những tấm giấy chứng nhận mà là hành trình kiến tạo một nền kinh tế nông thôn hiện đại nơi bản sắc địa phương được nâng tầm thành giá trị kinh tế bền vững./.