Đội ngũ y, bác sĩ Phòng khám đa khoa khu vực Lũng Phìn tận tình thăm khám, chăm sóc sức khỏe cho người già neo đơn, lan tỏa tinh thần trách nhiệm và y đức nơi tuyến đầu chăm sóc sức khỏe (Nguồn ảnh: Tuyenquang.gov.vn)

Y tế cơ sở không chỉ đóng vai trò là nơi khám chữa bệnh ban đầu, mà còn là mắt xích quan trọng trong việc tiếp cận dịch vụ công giữa miền ngược và miền xuôi. Tại Tuyên Quang, y tế cơ sở được coi là “trụ cột của các trụ cột”, là nền tảng để củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống chính trị, từ đó tạo động lực cho các phong trào thi đua sản xuất và phát triển bền vững. Khẩu hiệu “Không có Nông thôn mới nếu không có con người khỏe mạnh” đã được người dân truyền cho nhau nghe trong các buổi sinh hoạt văn hóa cộng đồng gắn với việc thực hiện Phong trào thi đua “Tuyên Quang chung sức xây dựng nông thôn mới”.

Từ những xã vùng thấp đến các bản làng biên giới xa xôi, Tuyên Quang đang chuyển mình mạnh mẽ, các Trạm Y tế xã được đầu tư xây dựng hiện đại, khang trang như những “pháo đài” bảo vệ sức khỏe nhân dân, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh. Thời gian qua, Tuyên Quang đã thực hiện một cuộc “cách mạng” về hạ tầng y tế. Từ nguồn vốn ngân sách kết hợp với các nguồn vốn từ các chương trình, dự án, các Chương trình mục tiêu quốc gia, mạng lưới trạm y tế xã đã được đầu tư đồng bộ. Các trạm y tế tại các xã vùng cao, vùng biên giới không còn là những ngôi nhà cấp 4 dột nát mà được thay thế bằng các tòa nhà kiên cố, đảm bảo các phòng chức năng theo quy chuẩn của Bộ Y tế. Trang thiết bị máy móc khám chữa bệnh được đầu tư. Máy siêu âm, máy đo điện tim và các bộ dụng cụ cấp cứu… cơ bản đã giúp danh mục kỹ thuật tại tuyến xã tăng lên đáng kể, giải quyết được 70-80% nhu cầu chăm sóc sức khỏe thông thường cho người dân. Cùng với đó, hoạt động của đội ngũ y tế thôn bản được nâng cao, việc am hiểu tiếng dân tộc, văn hóa địa phương của đội ngũ y tế thôn bản để giải thích bằng ngôn ngữ của bà con đã giúp loại bỏ dần các hủ tục như cúng bái khi có bệnh, thay vào đó là ý thức tiêm chủng đầy đủ cho trẻ em và giữ gìn môi trường sống lành mạnh.

Đặc biệt, Tuyên Quang là một trong những tỉnh tích cực triển khai Chương trình “Chăm sóc dinh dưỡng 1.000 ngày đầu đời”. Đây là giai đoạn quan trọng để can thiệp nhằm giảm tỷ lệ thấp còi ở trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Các lớp thực hành dinh dưỡng được tổ chức định kỳ. Cán bộ y tế hướng dẫn các bà mẹ mang thai và nuôi con dưới 2 tuổi kỹ năng lựa chọn thực phẩm địa phương như trứng gà, rau xanh, đậu đỗ… để bổ sung đầy đủ dinh dưỡng. Phương pháp “Cầm tay chỉ việc” giúp các bà mẹ nắm vững kiến thức nuôi con bằng sữa mẹ hoàn toàn và bổ sung dinh dưỡng hợp lý. Kết quả là tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em tại nhiều xã trên địa bàn tỉnh, đặc biệt là các xã biên giới đã giảm đáng kể qua các năm, góp phần nâng cao chất lượng dân số của tỉnh.

Trong lộ trình xây dựng nông thôn mới, chăm lo cho người cao tuổi là một tiêu chí nhân văn sâu sắc. Tại nhiều xã, mô hình “Bác sĩ về tận bản” đã phát huy hiệu quả tối đa. Những bệnh nhân có bệnh mãn tính được theo dõi định kỳ. Việc kiểm soát huyết áp, tiểu đường ngay tại nhà giúp người bệnh yên tâm, giảm tỷ lệ biến chứng nặng phải chuyển tuyến, từ đó giảm áp lực kinh tế cho người dân thuộc hộ nghèo, cận nghèo tại các địa phương.

Thực hiện Đề án số 192/ĐA-UBND ngày 30/12/2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh về sắp xếp các Trạm Y tế, Phòng Khám đa khoa khu vực thuộc Trung tâm y tế khu vực thuộc Sở Y tế thành đơn vị sự nghiệp công lập thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã; đến nay tỉnh Tuyên Quang đã hoàn thành việc chuyển giao 101 trạm y tế xã, phường và 26 phòng khám đa khoa khu vực, cùng các điểm trạm và toàn bộ đội ngũ cán bộ, viên chức về UBND xã, phường trực tiếp quản lý. Mô hình này giúp chính quyền địa phương gắn trách nhiệm bảo vệ sức khỏe nhân dân với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc chuyển giao được thực hiện nguyên trạng, không làm xáo trộn nhân lực, đảm bảo hoạt động chuyên môn vẫn được thông suốt dưới sự hướng dẫn, kiểm tra, giám sát của Sở Y tế và các cơ quan chức năng, bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống.

Song song với đó, tỉnh cũng đang đẩy mạnh việc lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho mỗi người dân. Mỗi người dân từ khi sinh ra đã có một mã định danh y tế, giúp đội ngũ cán bộ y tế tại các trạm nắm rõ lịch sử bệnh lý, tiền sử dị ứng thuốc tạo tính liên thông trong quản lý. Thời gian tới, các trạm y tế xã biên giới như Minh Tân, Thàng Tín sẽ được kết nối tư vấn từ xa với các chuyên gia bệnh viện tuyến tỉnh, giúp người dân được hưởng dịch vụ chất lượng cao ngay tại xã.

Khi y tế cơ sở vững mạnh, người dân không còn phải vất vả vượt hàng chục cây số đường đèo để lên tuyến tỉnh cho những bệnh thông thường. Sự tận tâm của các y bác sĩ tại tuyến xã đã xây dựng được “thế trận lòng dân” vững chắc. Niềm tin của bà con đồng bào dân tộc vào Đảng và Chính quyền thông qua những chính sách y tế thiết thực là nền tảng để ổn định quốc phòng an ninh, đặc biệt là khu vực biên giới. Một cộng đồng khỏe mạnh là một cộng đồng có năng suất lao động cao. Việc giảm tỷ lệ mắc bệnh, kiểm soát tốt dịch bệnh giúp bà con tập trung vào sản xuất, canh tác, từ đó nâng cao thu nhập - tiêu chí quan trọng nhất trong nông thôn mới. Bên cạnh đó, việc điều trị sớm tại xã giúp người dân tiết kiệm được một khoản chi phí lớn khi phải đi tuyến trên, trực tiếp góp phần vào công tác giảm nghèo bền vững.

Dù đã đạt được nhiều thành tựu, y tế cơ sở tại Tuyên Quang vẫn đối mặt với một số thách thức: Sự thiếu hụt bác sĩ có trình độ chuyên môn cao tại các xã vùng sâu, vùng xa; địa hình chia cắt ảnh hưởng đến việc tiếp cận y tế trong mùa mưa lũ còn khó khăn; nguồn lực cho công tác bảo trì, bảo dưỡng trang thiết bị y tế hiện đại còn hạn chế;… Tuy nhiên, với những nỗ lực của cấp uỷ chính quyền các cấp trong suốt thời gian qua, Tuyên Quang đã và đang tích cực huy động các nguồn lực để đầu tư cho mạng lưới y tế cơ sở, bởi hệ thống y tế cơ sở không chỉ là nơi chữa bệnh, mà còn là “linh hồn” của bản làng, là biểu tượng của sự quan tâm mà Đảng và Nhà nước dành cho người dân.

Với một mạng lưới y tế cơ sở vững mạnh, gần dân, hiểu dân và vì dân, Tuyên Quang hoàn toàn có thể tự tin về một tương lai nông thôn ổn định, giàu mạnh. Sức khỏe của nhân dân chính là tài sản lớn nhất, là tiền đề để Chương trình xây dựng nông thôn mới đi vào chiều sâu và thực chất, đúng với tôn chỉ “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”./.