Đồng chí Phạm Thị Minh Xuân - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch thường trực HĐND tỉnh phát biểu chủ trì phiên họp

Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới đã được triển khai sớm trên địa bàn tỉnh. Thông qua Chương trình, diện mạo nông thôn của tỉnh đã có nhiều thay đổi, cơ sở hạ tầng được tập trung đầu tư, đời sống vật chất và tinh thần của người dân nông thôn được nâng lên, môi trường, cảnh quan nông thôn sáng - xanh - sạch - đẹp - an toàn có chuyển biến tích cực, bản sắc văn hóa truyền thống được gìn giữ và phát huy. Đến tháng 5/2024, toàn tỉnh có 74/122 xã hoàn thành 19/19 tiêu chí xã nông thôn mới (đạt 60,65%), UBND tỉnh đã có quyết định công nhận 62 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 08 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 01 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.

Tuy nhiên, việc duy trì, củng cố các tiêu chí tại các xã đã đạt chuẩn trong thời gian qua chưa bền vững. Đến nay, theo báo cáo kết quả rà soát, đánh giá của các huyện, thành phố và các cơ quan, đơn vị cấp tỉnh phụ trách tiêu chí, chỉ tiêu, đối với 62 xã đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới có 17 xã duy trì, giữ vững, nâng cao chất lượng 19/19 tiêu chí nông thôn mới và 45 xã không duy trì được 19/19 tiêu chí nông thôn mới (huyện Lâm Bình 03 xã, huyện Na Hang 03 xã, huyện Chiêm Hóa 10 xã, huyện Hàm Yên 08 xã, huyện Yên Sơn 12 xã, huyện Sơn Dương 07 xã và thành phố Tuyên Quang 02 xã) tuy nhiên các xã này chưa thuộc diện phải thu hồi quyết định công nhận xã nông thôn mới quy định tại Quyết định số 18/2022/QĐ-TTg ngày 02/8/2022 của Thủ tướng Chính phủ. Các tiêu chí chưa đạt, gồm: Tiêu chí số 1 Quy hoạch 43 xã, tiêu chí số 2 Giao thông 06 xã, tiêu chí số 9 Nhà ở dân cư 01 xã, tiêu chí số 11 Nghèo đa chiều 16 xã, tiêu chí số 13 Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn 03 xã, tiêu chí số 14 Giáo dục và Đào tạo 01 xã, tiêu chí số 15 Y tế 02 xã, tiêu chí số 17 Môi trường và an toàn thực phẩm 04 xã, tiêu chí số 18 Hệ thống chính trị và tiếp cận pháp luật 03 xã, tiêu chí số 19 Quốc phòng và An ninh 02 xã.

Tại phiên giải trình, đã có 07 lượt đại biểu nêu ý kiến yêu cầu giải trình và 10 lượt đại biểu có ý kiến yêu cầu giải trình bổ sung sau khi nghe ý kiến giải trình. Lãnh đạo các sở: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Lao động, Thương binh và Xã hội, Kế hoạch và Đầu tư, Tài chính, Xây dựng, Tài nguyên và Môi trường và lãnh đạo một số huyện, xã đã giải trình ý kiến của các đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh về việc không duy trì, giữ vững được các tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới tại 45 xã và giải pháp thực hiện trong thời gian tới.

Theo các ý kiến giải trình, việc không duy trì, giữ vững được các tiêu chí tại một số xã do nhiều nguyên nhân, như: Bộ tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 có nhiều tiêu chí được bổ sung nội dung, điều chỉnh mức độ đạt cao hơn (tăng từ 49 lên 59 chỉ tiêu, tăng 10 chỉ tiêu so với giai đoạn 2016 - 2020); các tiêu chí, chỉ tiêu có thay đổi về mức độ đánh giá; nhiều tiêu chí mềm dễ bị xuống dưới chuẩn như: Tiêu chí về môi trường và an toàn thực phẩm, Văn hóa, Hệ thống chính trị, Quốc phòng và an ninh, …; sau một thời gian đưa vào sử dụng, một số công trình có tình trạng xuống cấp nhưng chưa được duy tu bảo dưỡng thường xuyên; một số xã chất lượng các tiêu chí đạt thấp, chỉ đạt ngưỡng yêu cầu, trong khi sau khi được công nhận đạt chuẩn một số địa phương, các cơ quan, đơn vị phụ trách chỉ tiêu, tiêu chí chưa tích cực trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát thực hiện việc duy trì, giữ vững và nâng chất mức độ đạt chuẩn các tiêu chí. Đồng thời, nguồn vốn bố trí cho các xã để thực hiện duy trì, củng cố tiêu chí còn hạn chế. Đối với nguồn vốn Trung ương, các xã đạt chuẩn được hưởng nguồn vốn đầu tư hỗ trợ theo định mức phân bổ hệ số l (trung bình trên 1 tỷ đồng/hệ số/năm); các xã thuộc khu vực III, II là địa bàn được hỗ trợ nguồn vốn từ Chương trình MTQG phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi nhưng sau khi đạt chuẩn nông thôn mới thì không còn được hưởng nguồn vốn hỗ trợ; trong khi nguồn vốn đối ứng của ngân sách địa phương để thực hiện Chương trình trong giai đoạn này chủ yếu tập trung để hỗ trợ thực hiện tại các xã mục tiêu về đích nông thôn mới hàng năm.

Đồng chí Nguyễn Đại Thành - Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT phát biểu giải trình tại phiên họp

Phát biểu giải trinh tại phiên họp, đồng chí Nguyễn Thế Giang - Ủy viên BTV Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh giai đoạn 2021-2025 cũng đã trao đổi về những định hướng, giải pháp mà UBND tỉnh sẽ chỉ đạo các ngành, các cấp trong việc duy trì, củng cố các tiêu chí nông thôn mới thời gian tới, trong đó tập thực hiện các giải pháp theo từng nhóm chỉ tiêu, tiêu chí: Tiêu chí Quy hoạch, nhóm tiêu chí về hạ tầng kinh tế-xã hội, nhóm tiêu chí về kinh tế và tổ chức sản xuất, nhóm tiêu chí về hệ thống chính trị và an ninh trật tự, …

Đồng chí Nguyễn Thế Giang - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo các Chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh giai đoạn 2021-2025 phát biểu giải trình tại phiên họp

Kết luận phiên họp, đồng chí Phạm Thị Minh Xuân ghi nhận những giải pháp, kế hoạch mà các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh, sở, ngành và UBND huyện, UBND xã đã báo cáo, giải trình, phát biểu tại phiên họp để thực hiện việc duy trì, củng cố và nâng cao các tiêu chi nông thôn mới. Đồng chí yêu cầu UBND tỉnh chỉ đạo các ngành, các cấp khẩn trương khắc phục những tồn tại, hạn chế theo báo cáo kết quả của đoàn khảo sát; rà soát lại các xã, các tiêu chí để có giải pháp khắc phục hiệu quả; quan tâm đầu tư nguồn lực để bố trí cho các xã thực hiện duy trì, củng cố và nâng cao các tiêu chí; đẩy mạnh thực hiện các cơ chế, chính sách nhất là hỗ trợ về tổ chức sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân; chú trọng công tác đào tạo nghề để nâng cao năng xuất, chất lượng, hiệu quả sản xuất; thường xuyên nâng cao chất lượng hệ thống chính trị, ổn định an ninh trật tự, đảm bảo sự hài lòng của người dân về xây dựng nông thôn mới; các sở, ngành cấp tỉnh cần tăng cường, chủ động hướng dẫn các xã trong thực hiện các chỉ tiêu, tiêu chí phụ trách. Đồng chí chủ trì giao các ban của HĐND, các đại biểu, tổ đại biểu HĐND tỉnh giám sát việc thực hiện nội dung này. Phiên họp đã thông qua dự thảo Nghị quyết với 5/5 đại biểu Thường trực HĐND tỉnh dự họp nhất trí./.