Xã Bạch Xa nằm phía Bắc huyện Hàm Yên, cách trung tâm thị trấn Tân Yên, huyện Hàm Yên 30km về phía Đông Bắc. Xã tiếp giáp với các đơn vị hành chính trong và ngoài tỉnh như: Phía bắc giáp xã Yên Thuận, huyện Hàm Yên và xã Vĩnh Hảo, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang; Phía Nam giáp xã Minh Khương; Phía Đông giáp xã Yên Thuận, huyện Hàm yên; Phía tây giáp sông Lô và thị trấn Vĩnh tuy, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang. Do phía tây của xã bị chia cắt với các xã khác của huyện Hàm Yên bởi sông Lô, nên giao thông trong địa bàn xã bằng chủ yếu băng đường bộ, với con đường huyết mạch giao lưu với các xã Yên Thuận, Minh Khương và trung tâm huyện Hàm Yên là tuyến đường ĐT.189. Hiện nay trên địa bàn xã đang thực hiện xây dựng công trình cầu 71 bắc qua sông Lô nối xã Bạch Xa với xã Yên Lâm và thị trấn Vĩnh Tuy, huyện Bắc Quang, tỉnh Hà Giang; tương lai đây là trục đường quan trọng, thuận lợi cho việc giao lưu, phát triển kinh tế - xã hội với các xã trong và ngoài tỉnh. Ngoài ra, xã Bạch Xa dự kiến có tuyến đường đấu nối lên cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang.

Xuất phát điểm khi thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, xã Bạch Xa chỉ đạt 09/19 tiêu chí so với Bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2016-2020 (Thuỷ lợi và phòng chống thiên tai; Điện; Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn; Thông tin và truyền thông; Lao động; Tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn; Văn hoá; Hệ thống tổ chức chính trị và tiếp cận pháp luật; Quốc phòng và An ninh); đời sống kinh tế của nhân dân còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao (đến đầu năm 2022 tổng số hộ nghèo theo bộ tiêu chí mới 229/1072 hộ, tỷ lệ 21,36%; hộ cận nghèo 406/1072, tỷ lệ 37,87 %; Tỷ lệ hộ nghèo đa chiều chiếm 59,23 %); cơ cấu kinh tế chủ yếu là nông, lâm nghiệp với quy mô nhỏ, lẻ; việc áp dụng các tiến bộ khoa học, kỹ thuật vào sản xuất, phát triển kinh tế của nhân dân còn nhiều hạn chế, kinh doanh và dịch vụ chưa phát triển, kết cấu hạ tầng nông thôn còn kém đồng bộ và chưa hoàn chỉnh.

Với đặc thù của xã thuộc khu vực III, dân tộc Kinh chỉ chiếm 27,3%, còn lại là dân tộc thiểu số chiếm đa số là 72,7%, trong đó chủ yếu là dân tộc Tày chiếm 31,6 %; Dân tộc Dao chiếm 38,6 %; dân tộc Nùng chiếm 1,15 %, còn lại là các dân tộc khác như: Thái, Cao Lan, La chí, H.Mông, Mường…dân cư không tập trung, do ảnh hưởng của phong tục tập quán của bà con dân tộc tiểu số nên điều kiện về nhà ở và sự bố trí các công trình phụ trợ của các hộ gia đình không hợp lý ngay từ ban đầu. Do đó, công tác bảo đảm vệ sinh môi trường, chỉnh trang nhà cửa, cải tạo vườn tạp và thực hiện các quy hoạch sản xuất tập trung... mặc dù đã được tuyên truyền, vận động và triển khai tích cực xong vẫn còn gặp một số khó khăn, hạn chế, đòi hỏi phải tiếp tục có sự quan tâm chỉ đạo thường xuyên, liên tục trong thời gian tiếp theo.

Xác định xây dựng nông thôn mới đảm bảo bền vững, cấp uỷ, chính quyền xã Bạch Xa đặc biệt quan tâm đến công tác phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân. Tuyên truyền, hướng dẫn bà con chú trọng ứng dụng khoa học công nghệ cao vào sản xuất, đặc biệt là việc phát triển sản xuất trồng một số cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng của địa phương như: cây cam sành, cây chanh...Hiện nay, trên địa bàn xã triển khai mô hình trồng cam sành VietGap; thực hiện các dịch vụ cung ứng cho người dân về phân, thủy lợi...triển khai thực hiện mô hình trồng, tiêu thụ cam, chanh cho các hộ gia đình đảm bảo theo mô hình liên kết chuỗi sản phẩm. Hỗ trợ các dịch vụ chế biến, bảo quản rau, quả, cung ứng phân bón, vật tư nông, lâm nghiệp. Đặc biệt thực hiện truy xuất nguồn gốc các sản phẩm chủ lực của xã gắn với xây dựng vùng nguyên liệu và được chứng nhận VietGAP như sản phẩm nông nghiệp cam sành.

Cùng với đó là các giải pháp giảm nghèo, tạo việc làm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, ứng dụng các tiến bộ khoa học, công nghệ vào sản xuất. Xã Bạch Xa đã tập trung triển khai 04 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất nhằm hỗ trợ các hộ gia đình phát triển kinh tế với kinh phí thực hiện 3.234,1 triệu đồng từ các nguồn vốn vay Ngân hàng Nông nghiệp, Ngân hàng Chính sách xã hội, vốn các Chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trong đó: Xây dựng chuồng trại chăn nuôi 691,9 triệu đồng; Trồng chè 956,2 triệu đồng; Mua bò sinh sản 1.338 triệu đồng, máy móc phục vụ sản xuất 248,0 triệu đồng. Qua đó, đã góp phần hoàn thành tiêu chí Thu nhập trên địa bàn xã. Đến nay, thu nhập bình quân đầu người của xã đạt 39,09 triệu đồng/người/năm.

Đoàn viên thanh niên tham gia xây dựng đường giao thông nông thôn

 Kết quả đến nay, toàn xã đã bê tông hóa được là 6,76/6,76km đường trục xã; 17,61km/20,49km đường trục thôn và đường liên thôn đạt 85,94%; 14,14km/19,32km đường ngõ đạt 73,4% và 0,85km/0,96km đường trục chính nội đồng đạt 88,55%. Hệ thống kênh mương nội đồng cơ bản được cứng hoá với tỷ lệ 73% (9.247km/12.665km; có 1.078/1.080 hộ được sử dụng điện lưới quốc gia (đạt tỷ lệ 99,81%); 2/3 trường đạt chuẩn quốc gia; cơ sở vật chất và thiết bị dạy học của các cấp trường được đầu tư đạt chuẩn theo quy định; thực hiện hỗ trợ xóa 75 nhà tạm, dột nát cho hộ nghèo; Tỷ lệ hộ gia đình có nhà ở đạt tiêu chuẩn theo quy định là 95,09% (1.027 hộ/1.080 hộ); Tỷ lệ nghèo đa chiều của xã Bạch Xa đánh giá hết năm 2022 còn 135/1.080 hộ, đạt 12,5%. Với sự nỗ lực, quyết tâm cao và những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả; xã đã thực hiện hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới và đang hoàn thiện hồ sơ để các cơ quan chuyên môn thẩm định theo quy định./.