Theo Thông tư, việc thực hiện các tiêu chí giáo dục phải bảo đảm phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương, kế thừa những kết quả đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025, đồng thời gắn với chuyển đổi số và nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo. Việc huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội được xác định là yếu tố quan trọng để hoàn thành các mục tiêu đề ra.

Tiêu chí 4.2. Tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông được quy định đối với xã nhóm 1 đạt từ 60% trở lên;, xã nhóm 2 đạt từ 50% trở lên và xã nhóm 3 đạt từ 40% trở lên. Đây là chỉ tiêu phản ánh chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời thể hiện sự quan tâm của địa phương đối với việc học tập, đào tạo nghề và nâng cao trình độ chuyên môn cho thanh niên nông thôn.

Đối với Tiêu chí 5.2. Xã đạt tiêu chí về phát triển giáo dục, Thông tư quy định các xã phải đáp ứng đồng thời nhiều yêu cầu quan trọng. Trong đó, tỷ lệ trường học các cấp đạt chuẩn quốc gia đạt từ 70% đến 90% (xã nhóm 3 đạt 70%, xã nhóm 2 đạt 80%, xã nhóm 1 đạt 90%). Các nhóm xã (1,2,3) đều phải đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; duy trì, nâng cao chất lượng đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi; giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở; Có trung tâm học tập cộng đồng và được nâng cấp thành trung tâm học tập số; Đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 2. Thông tư cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục phổ thông. Theo đó, tỷ lệ người trong độ tuổi hoàn thành chương trình trung học phổ thông và tương đương phải đạt từ 80% đến 90%; tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình trung học cơ sở tiếp tục học trung học phổ thông hoặc các trình độ đào tạo khác phải đạt từ 80% đến 90%, tùy theo từng nhóm xã. Những quy định này góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học, đồng thời tạo điều kiện để thanh thiếu niên tiếp tục học tập, nâng cao trình độ và kỹ năng nghề nghiệp.

Trường THCS Lê Quý Đôn, phường Hà Giang 1, tỉnh Tuyên Quang tuyên dương, khen thưởng học sinh có thành tích xuất sắc trong các kỳ thi, cuộc thi học sinh giỏi các cấp năm học 2025-2026

Trong giai đoạn 2026 - 2030 yêu cầu các xã phải có trung tâm học tập cộng đồng được nâng cấp thành trung tâm học tập số. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm thúc đẩy xây dựng xã hội học tập và thực hiện chuyển đổi số trong giáo dục ở khu vực nông thôn. Theo Thông tư hướng dẫn, trung tâm học tập cộng đồng được công nhận là trung tâm học tập số khi đáp ứng ít nhất 4 trong 6 chỉ số quy định, trong đó có những yêu cầu về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, sử dụng phần mềm phục vụ học tập trực tuyến, xây dựng trang thông tin điện tử, số hóa tài liệu học tập và tổ chức các lớp học trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp với trực tuyến. Đồng thời, các trung tâm phải không ngừng nâng cao khả năng thu hút người dân tham gia học tập thường xuyên, góp phần thúc đẩy phong trào học tập suốt đời trong cộng đồng.

Thông tư cũng quy định điều kiện tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo đạt các yêu cầu: đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi; có ít nhất 80% số trường phổ thông đạt chuẩn quốc gia; hoàn thành giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở; đồng thời tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông đạt từ 50% trở lên.

Có thể thấy, các tiêu chí giáo dục trong giai đoạn mới không chỉ tập trung vào cơ sở vật chất trường lớp hay tỷ lệ phổ cập giáo dục mà còn hướng tới nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển học tập suốt đời và đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, văn minh và phát triển bền vững.

Đối với tỉnh Tuyên Quang, việc triển khai hiệu quả các nội dung hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở khu vực nông thôn, tạo điều kiện cho người dân tiếp cận cơ hội học tập tốt hơn, đồng thời hỗ trợ các địa phương thực hiện thành công các mục tiêu, nhiệm vụ về xây dựng nông thôn mới trong giai đoạn 2026 - 2030./.