Đại diện các đơn vị trao đổi, thống nhất các nội dung phối hợp nhằm thúc đẩy phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 (Nguồn ảnh: Internet)

Theo Chương trình, việc phối hợp được thực hiện trên nguyên tắc lấy người dân và cộng đồng làm trung tâm, là chủ thể của quá trình phát triển; lấy vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi làm địa bàn trọng tâm ưu tiên; tập trung vào các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng biên giới, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, vùng khan hiếm nước, vùng đặc dụng, rừng phòng hộ, địa bàn có nguy cơ satr lở đất, lũ quét, ngập lụt và các nhóm dân tộc còn gặp nhiều khó khăn.

Nội dung khung phối hợp gồm 04 nội dung chính. Một trong những nội dung trọng tâm của Chương trình là phối hợp triển khai các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng gắn phát triển hạ tầng thiết yếu với phát triển sinh kế, giảm nghèo bền vững và bảo đảm an sinh xã hội. Trong đó, chú trọng phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương; hỗ trợ phát triển hợp tác xã, tổ hợp tác, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; xây dựng vùng nguyên liệu tập trung; phát triển sản phẩm OCOP, du lịch nông thôn, kinh tế dưới tán rừng, dược liệu và các mô hình sinh kế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Chương trình cũng nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm; tăng cường truy xuất nguồn gốc, thương mại điện tử và kết nối thị trường nhằm nâng cao giá trị sản phẩm nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng hiện đại và bền vững.

Bên cạnh đó, hai Bộ sẽ phối hợp lồng ghép các nhiệm vụ về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trọng tâm là giải quyết các vấn đề về đất ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt; bảo vệ và phát triển rừng; xử lý chất thải trong sinh hoạt và sản xuất; cải thiện môi trường nông thôn; phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tăng cường phối hợp nâng cao năng lực trong phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cộng đồng vùng đân tộc thiểu số và miền núi, trong đó tập trung phối hợp nâng cao năng lực phòng ngừa, ứng phòng và giảm nhẹ rủi ro thiên tai; bảo đảm an toàn dân cư, ổn định đời sống và phục hồi sinh kế sau thiên tai tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Trọng tâm là tuyên truyền, tập huấn, diễn tập, nâng cao kỹ năng phòng chống thiên tai cho cộng đồng; rà soát, xác định khu vực có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt sở đất, ngập lụt...; xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai công đồng, hệ thống cảnh báo sớm. Phối hợp bố trí ổn định dân cư gắn với phát triển sinh kế, hạ tầng thiết yếu, bảo tồn bản sắc văn hóa và nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, hệ thống thôn tin địa lý (GIS), trí tuệ nhân tạo (AI) và các phương thức truyền thông phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành, cảnh báo sớm thiên tai và hỗ trợ người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Hai cơ quan cũng xác định việc phối hợp triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 là nhiệm vụ trọng tâm, theo đúng chức năng, nhiệm vụ được phân công tại Quyết định số 417/QĐ-BNNMT ngày 31/1/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường; bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, tránh trồng chéo, trùng lặp trong quá trình tổ chức thực hiện. Chú trọng phối hợp rà soát, xác định đúng địa bàn, đối tượng ưu tiên; lồng ghép các nguồn lực, nhiệm vụ và giải pháp thuộc chương trình, dự án, chính sách có liên quan; tăng cường công tác kiểm tra, giam sát, đánh giá, sơ kết, tổng kết và chia sẻ thông tin, dữ liệu phục vụ công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành.

Chương trình phối hợp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Dân tộc và Tôn giáo là cơ sở quan trọng để các địa phương triển khai thực hiện các nhiệm vụ thuộc 2 Bộ, trong đó quan trọng là huy động và lồng ghép hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho khu vực nông thôn, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; đồng thời đẩy mạnh phát triển sản xuất, xây dựng các mô hình kinh tế hiệu quả, nâng cao thu nhập, cải thiện môi trường sống; qua đó góp phần thực hiện các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030./.