Xã Thành Long, huyện Hàm Yên thuộc xã khu vực III theo Quyết định số 861/QĐ-TTg ngày 04/6/2021 của Thủ tướng Chính phủ, xã có 16 thôn với 1.756 hộ, 7.612 khẩu, 80% dân số là dân tộc thiểu số. Xuất phát điểm là xã thuần nông, kinh tế phát triển chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn, các mô hình phát triển kinh tế theo hướng hàng hoá còn hạn chế; trên địa bàn xã chưa hình thành các làng nghề hoặc cơ sở sản xuất kinh doanh lớn để tạo việc làm cho lao động địa phương, xã có tới 80% lao động ở độ tuổi thanh niên đi làm việc tại các khu công nghiệp trong và ngoài tỉnh.

Trước những vấn đề trên, để hoàn thành các tiêu chí về đích xã đạt chuẩn nông thôn mới theo kế hoạch, nhất là tiêu chí số 10 về thu nhập, với yêu cầu thu nhập bình quân đầu người đạt từ 42 triệu đồng/người/năm trở lên; thời gian qua, cấp ủy, chính quyền và Ban Chỉ đạo xây dựng nông thôn mới của xã Thành Long đã xây dựng kế hoạch, phân công và xác định thực hiện các công việc theo thứ tự ưu tiên với các giải pháp cụ thể. Xã tập trung chỉ đạo các thôn tập trung tuyên truyền, vận động nhân dân đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp hàng hóa, tập trung vào một số sản phẩm nông nghiệp chủ lực, như: cây keo, cây chè, cây mía, phát triển đàn gia súc, gia cầm, … Bên cạnh đó, vận động nhân dân tăng hệ số sử dụng đất, phát triển diện tích rau quả như cà chua, dưa leo… để nâng cao thu nhập.

Thực hiện chủ trương thúc đẩy phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tập trung trên địa bàn, xã đã khuyến khích thu hút các doanh nghiệp trong lĩnh vực nông lâm nghiệp đầu tư vào sản xuất, tiêu thụ nông lâm sản của địa phương. Trong đó, nổi bật là mô hình liên kết trồng và tiêu thụ dưa leo do Hợp tác xã (HTX) chăn nuôi và sản xuất giống gia cầm Minh Tâm huyện Sơn Dương làm đầu mối tại địa phương phối hợp với HTX nông nghiệp kinh doanh hàng nông sản An Hòa (Tam Dương, Vĩnh Phúc), bắt đầu triển khai từ vụ Đông năm 2021 với 22 hộ tham gia trồng 2,2 ha; đến nay đã thu hút và nhân rộng với 122 hộ tham gia trồng với trên 13 ha, chuỗi giá trị liên kết đã hình thành khá rõ nét, chặt chẽ từ cung ứng vật tư, dịch vụ đầu vào, tổ chức sản xuất đến thu hoạch và tiêu thụ sản phẩm. Các hộ dân tham gia mô hình được đầu tư về giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và được hướng dẫn về quy trình kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh đảm bảo an toàn. Khi thu hoạch được bao tiêu sản phẩm với giá phù hợp thị trường tại từng thời điểm (thấp nhất là 3.000 đồng/kg, cao nhất là 14.000 đồng/kg).

 Đến Thành Long vào một ngày cuối tháng 5, nắng đã lên gần đến đỉnh ngọn cây. Ngay trước cổng Ủy ban nhân dân xã, một tốp bà con nông dân đang rất vui vẻ nói cười, người ghi chép, người xách, người cân, đống dưa leo rộng dần, cao dần, ở phía ngoài vẫn còn những chiếc xe kéo đầy ắp dưa leo đang đợi đến lượt xuống hàng, nhìn ai cũng thấy hiện trên khuôn mặt vẻ phấn khởi.

Điểm thu mua dưa leo của HTX nông nghiệp kinh doanh hàng nông sản An Hòa, (Tam Dương, Vĩnh Phúc) tại xã Thành Long.

Theo chân bà Nguyễn Thị Tám, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thành Long ra thăm đồng, gặp chị Hoàng Thị Huệ, thôn 3 Đoàn Kết ở ruộng dưa, chị vừa cười vừa vui vẻ chia sẻ: Từ năm 2021 nhà chị đã liên kết trồng dưa leo với HTX An Hòa, được cung cấp giống, phân bón, được hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hái và được bao tiêu dưa thành phẩm; vụ Đông năm 2023, nhà chị Huệ trồng 3 sào dưa, xuống giống từ cuối tháng 11/2023 sau 02 tháng bắt đầu được thu hoạch trong khoảng thời gian hơn 01 tháng, tổng sản lượng dưa thu được gần 4 tấn, trừ hết mọi chi phí, nhà chị thu nhập 25 triệu đồng. Vụ Xuân 2024 này nhà chị Huệ cũng trồng 3 sào dưa, bắt đầu xuống giống từ cuối tháng 2, sau 35 ngày đã được thu hoạch. Có những ngày cao điểm, chị thu tới 4-5 tạ/ngày, với giá dưa thấp nhất là 3.000 đồng/kg thì ngày công của chị cũng đạt hơn 1 triệu đồng, chị Huệ phấn khởi nói “khi giá đưa xuống thấp nhất như thế vẫn đảm bảo ngày công và vẫn lãi hơn trồng lúa”.

Chị Hoàng Thị Huệ, Thôn 3 Đoàn Kết, xã Thành Long bên ruộng dưa của gia đình

Với những hiệu quả rõ nét từ mô hình liên kết trồng dưa leo trên địa bàn xã trong thời gian qua đã góp phần hoàn thành một số tiêu chí trong xây dựng nông thôn mới của xã, như: Tiêu chí về tổ chức sản xuất; Tiêu chí về thu nhập, bình quân thu nhập đầu người năm 2023 của xã ước đạt 43,75 triệu đồng/người/năm; Tiêu chí nghèo đa chiều cũng đạt yêu cầu chiếm 12,24%. Ngoài ra, việc người dân có thêm việc nghề nông ổn định tạo thu nhập thêm cho gia đình còn góp phần ổn định an ninh trật tự tại địa phương, qua đó đã góp phần đưa xã Thành Long, huyện Hàm Yên thực hiện hoàn thành các tiêu chí xây dựng xã nông thôn mới để về đích theo đúng kế hoạch đề ra./.