Lớp truyền dạy hát Then, đàn Tính tại xã Đà Vị, huyện Na Hang

Đến nay, huyện Na Hang đã có 5/11 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Còn 6 xã thuộc vùng III trong đó có Đà Vị đang tập trung mọi nguồn lực hoàn thiện 7 tiêu chí chưa đạt để được công nhận trong năm 2024 gồm: (Quy hoạch, Giao thông; Cơ sở hạ tầng nông thôn, Nhà ở dân cư, Thu nhập, Nghèo đa chiều, Môi trường và an toàn thực phẩm). Đối với tiêu chí Giao thông cần đầu tư xây dựng 5,0 km, đường trục xã, liên xã: Đường giao thông xã Đà Vị đi xã Nam Mẫu, huyện Ba Bể, tỉnh Bắc Kạn và 0,76 km đường nội đồng; tiêu chí Cơ sở vật chất văn hoá: xây dựng 02 nhà văn hoá thôn; đặc biệt cần xoá 31 nhà tạm, dột nát; một số tiêu chí cần củng cố như Thủy lợi và phòng, chống thiên tai, đầu tư xây dựng 2 công trình thuỷ lợi tại thôn Bản Tâng và Nà Mù, thôn Phai Khằn; về Điện: xây dựng 2,5 km đường điện đến các nhóm hộ thôn Bản Tâng và Khuổi Tích; về Trường học đầu tư xây dựng 05 công trình trường học các cấp …Tổng vốn đầu tư khoảng 28.094 triệu đồng.

Ngoài những tiêu chí cần nguồn vốn đầu tư của Nhà nước, Đà Vị cũng xác định tiêu chí Thu nhập và Nghèo đa chiều là hai tiêu chí tiêu chí khó thực hiện. Để nâng cao thu nhập, giảm tỷ lệ nghèo đa chiều, xã lồng ghép nguồn vốn của các chương trình, dự án, xây dựng mô hình hỗ trợ sản xuất; định hướng người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng phù hợp; ưu tiên đầu tư phát triển các mô hình sản xuất ở nông thôn. Đồng thời khuyến khích, đưa người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài cũng là một trong những giải pháp quan trọng để giải quyết việc làm, tăng thu nhập giảm nghèo bền vững cho người dân, vì vậy ngoài đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân thấy được hiệu quả xuất khẩu lao động, địa phương luôn tạo điều kiện về thủ tục để người lao động tiếp cận vốn nếu có nhu cầu. UBND xã luôn kết nối thông tin, nhu cầu tuyển dụng lao động của doanh nghiệp với nhu cầu tìm việc của người lao động. Trong năm 2023, toàn xã đã có 32 lao động đang làm việc tại nước ngoài chủ yếu là thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan, các lao động đi làm việc nước ngoài có lương ổn định thu nhập từ 15 đến 40 triệu đồng. Đến nay toàn xã có khoảng 100 người lao động đi xuất khẩu, từ nguồn tiền đi xuất khẩu lao động đã gửi về gia đình xây dựng nhà cửa khang trang, đầu tư chăn nuôi và trồng cây các loại, góp phần nâng cao thu nhập đời sống kinh tế gia đình. Đến nay tỷ lệ hộ nghèo đa chiều năm 2023 là 252 hộ chiếm 19,58%, Tỷ lệ hộ cận nghèo đa chiều là 113, chiềm 8,77; Tỷ lệ nghèo đa chiều (Bằng tổng tỷ lệ hộ nghèo và hộ cận nghèo đa chiều) là 28,35%.

Đẩy mạnh những lợi thế của địa phương để xây dựng NTM

Phát triển kinh tế được xác định là một trong những nội dung chủ yếu, quan trọng nhất của Chương trình xây dựng NTM trên địa bàn xã Đà Vị, yếu tố quyết định đến sự thành công và phát triển bền vững, lâu dài của người dân, nhưng cũng là nội dung khó nên đã được địa phương tập trung chỉ đạo. Nhận thức được vai trò quan trọng trên, cùng với sự giúp đỡ của các cấp, ngành và trên cơ sở phát huy tiềm năng, lợi thế, truyền thống sản xuất của địa phương, Đảng bộ và nhân xã đã cùng nhau tìm hướng đi phù hợp để đẩy mạnh phát triển sản xuất, gắn với thị trường tiêu thụ. Trong đó, tập trung khai thác một số lợi thế như nuôi cá lồng, sản xuất bún khô... Đến nay Đà Vị có hàng chục mô hình kinh tế hiệu quả. Tiêu biểu như mô hình sản xuất bún khô của HTX Nông nghiệp Đà Vị, hiện bún khô, bún ngũ sắc Đà Vị đã được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao và  được Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang chứng nhận sản phẩm nông nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, mô hình nuôi cá lồng trên Hồ thủy điện cũng là mục tiêu kinh tế xã Đà Vị hướng đến. Đến nay nghề nuôi cá lồng của Đà Vị đã mang lại hiệu quả khá cao, góp phần giảm nghèo cho bà con nơi đây, đồng thời góp phần tích cực trong Chương trình xây dựng nông thôn mới của địa phương. Hiện, toàn xã có hơn 160 lồng cá gồm cá lăng, nheo, chiên, chép, trắm. Sản lượng khai thác, tiêu thụ ước đạt 100 tấn/năm. UBND xã kết nối doanh nghiệp với người nuôi để  bao tiêu đầu ra sản phẩm... những năm qua, việc đẩy mạnh phát triển thủy sản nói chung và nuôi cá lồng trên hồ thuỷ điện đã mở hướng đi mới và mang lại thu nhập cao cho người dân, nên được các ngành chức năng tạo điều kiện phát triển, đặc biệt là các loại cá có giá trị kinh tế cao, nhằm đẩy mạnh, cơ cấu lại ngành nông nghiệp, nâng cao giá trị sản phẩm và phát triển bền vững ngành nuôi trồng thủy sản ở Tuyên Quang nói chung và phát triển kinh tế ở Đà Vị nói riêng.

Bảo tồn, phát huy giá trị truyền thống đẩy mạnh phát triển du lịch

Phát triển kinh tế luôn gắn với bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống, đó là phương châm của chính quyền xã Đà Vị. Từ nhiều năm nay Đà Vị đã phục dựng lại nghi lễ nhảy lửa của người Dao Đỏ thôn Bản Lục và biểu diễn phục vụ du khách, qua đó tạo sự hấp dẫn cho khách du lịch, góp phần quảng bá nét văn hóa độc đáo của địa phương….không chỉ vậy lễ hội Lồng Tông “xuống đồng” được tổ chức hằng năm của người Tày, xã Đà Vị là lễ hội cầu mùa điển hình. Cả phần lễ lẫn phần hội đều phản ánh ước nguyện của dân làng là mong ước được mùa, người người khoẻ mạnh. Với sự phong phú cả về phần lễ và phần hội, có thể nói Lễ hội Lồng tồng xã Đà Vị không chỉ phản ánh đời sống tâm linh, mà còn tái hiện một cách hết sức sinh động cuộc sống thường nhật của dân tộc Tày nơi đây.

Cùng với tổ chức sản xuất, khôi phục các lễ hội truyền thống, Đà Vị còn lưu giữ và khuyến khích các phiên chợ vùng cao phát triển. Chợ phiên Đà Vị họp vào ngày 2, ngày 6 (Tức các ngày 2,6,12,16,22,26 âm lịch), đang góp phần lưu giữ những nét đẹp trong truyền thống văn hóa dân tộc của người vùng cao. Chợ phiên không chỉ là nơi giao lưu buôn bán trao đổi các sản vật  sản vật do chính người dân địa phương làm ra mà còn là nơi giao lưu văn hóa của đồng bào nhân dân các dân tộc từ các xã lân cận như Yên Hoa, Hồng Thái, Sinh Long, Khau Tinh, Côn Lôn, Sơn Phú của huyện Na Hang.

Xác định vấn đề môi trường là tiêu chí khó thực hiện, nhiều mô hình cải tạo cảnh quan môi trường thiết thực đã được đưa vào áp dụng như:  Tổ chức ra mắt và thành lập các mô hình về công tác vệ sinh môi trường, vận động nhân dân thu gom, xử lý rác thải. Tổ chức cho các khu dân cư ký cam kết thi đua thực hiện phong trào “Đà Vị chung tay xử lý rác thải và chống rác thải nhựa”, triển khai mô hình tự quản bảo vệ môi trường và chống rác thải nhựa giai đoạn 2021-2025. Tổ chức các buổi vệ sinh đường làng, ngõ xóm, trường học, thu gom rác thải, vệ sinh phát dọn đường giao thông nông thôn, nạo vét kênh mương. Đến nay không gian nông thôn của Đà Vị ngày càng được cải thiện, đảm bảo vệ sinh môi trường, sáng - xanh - sạch - đẹp.

Coi nhiệm vụ xây dựng NTM là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Tập trung huy động tối đa nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng giao thông, nhất là hạ tầng kỹ thuật khung kết nối vùng, trung tâm cụm xã theo chương trình hợp tác du lịch "Qua những miền di sản Việt Bắc" của 2 tỉnh Tuyên Quang và Bắc Kạn trên cơ sở quy hoạch chung của huyện để phát huy, khai thác tiềm năng, lợi thế của địa phương. Với sự quyết tâm và những mục tiêu, kế hoạch cụ thể, tin tưởng rằng Đà Vị sẽ về đích NTM theo đúng kế hoạch đề ra./.