Theo tổng hợp của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến ngày 01/4/2026, các Bộ, ngành Trung ương đã cơ bản hoàn thiện dự thảo hướng dẫn đối với các tiêu chí xã nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 theo lĩnh vực phụ trách, đang triển khai lấy ý kiến để hoàn thiện ban hành. Có một số Bộ, ngành đã ban hành hướng dẫn như:

(1) Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Thông tư số 14/2026/TT-BNNMT ngày 27/02/2026 Hướng dẫn thực hiện một số nội dung tiêu chí, điều kiện thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030 thuộc phạm vi quản lý; trong đó hướng dẫn 16 nội dung tiêu chí và 02 điều kiện quy định tại Phụ lục I và Phụ lục III của Quyết định số 51/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030.

(2) Bộ Nội vụ đã ban hành Văn bản số 2558/BNV-CTTN&BĐG ngày 20/3/2026 hướng dẫn thực hiện 02 nội dung tiêu chí, gồm: Chỉ tiêu 4.1 về Tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ thuộc Tiêu chí số 4 về Đào tạo nguồn nhân lực nông thôn và Chỉ tiêu 6.5 về Đảm bảo bình đẳng giới và phòng ngừa, ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới thuộc Tiêu chí số 6 vè Giảm ngheo và an sinh xã hội.

(3) Bộ Công an đã ban hành Hướng dẫn số 07/HD-BCA-V05 ngày 27/3/2026 về thực hiện các tiêu chí an ninh, trật tự. Theo đó:

- Đối với xã nông thôn mới, tiêu chí an ninh, trật tự gồm 02 nội dung: Đạt Chỉ tiêu 10.2 và Chỉ tiêu 10.3 thuộc Tiêu chí số 10 về Tiếp cận pháp luật và an ninh, quốc phòng khi đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu tại thời điểm xét công nhận.

- Đối với tỉnh, thành phố hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới, điều kiện an ninh, trật tự gồm 06 nội dung:

+ 100% số xã đạt tiêu chí an ninh, trật tự.

+ 100% tin báo, tố giác tội phạm được tiếp nhận, xử lý; tỷ lệ giải quyết trên 90%, tỷ lệ khám phá án trên 80%, án rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng đạt trên 95%.

+ Không thuộc địa bàn trọng điểm phức tạp về ma túy cấp tỉnh và có ít nhất 50% số xã không ma túy.

+ Giảm 10% số vụ phạm tội về trật tự xã hội so với cùng kỳ.

+ Giảm 5% tai nạn giao thông trên cả 03 tiêu chí và giảm 5% số vụ cháy cấp III trở lên.

+ Có từ 75% số xã đạt hoặc duy trì điển hình phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

(4) Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã ban hành Hướng dẫn số 286/HD-HNDTW ngày 24/3/2026 về thực hiện nội dung tiêu chí “3.8. Tỷ lệ hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” thuộc Tiêu chí số 3 về Phát triển kinh tế.

(5) Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 17/2026/TT-BCT ngày 31/3/2026 Hướng dẫn thực hiện một số nội dung tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương. Theo đó, Bộ Công Thương hướng dẫn 04 nội dung tiêu chí, gồm: Chỉ tiêu 2.4 về Tỷ lệ hộ có đăng ký trực tiếp và được sử dụng điện sinh hoạt, sản xuất đảm bảo an toàn, tin cậy và ổn định, Chỉ tiêu 2.5 về Cơ sở hạ tầng thương mại nông thôn thuộc Tiêu chí số 2 về Hạ tầng kinh tế - xã hội; Chỉ tiêu 3.10 về Có cụm công nghiệp được quy hoạch, đầu tư xây dựng đảm bảo đáp ứng các quy định của pháp luật thuộc Tiêu chí số 3 về Phát triển kinh tế nông thôn và Chỉ tiêu 7.3 về Triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử thuộc Tiêu chí số 7 về Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số.

Nhân dân xã Tùng Bá, tỉnh Tuyên Quang chỉnh trang đường giao giao thông nông thôn

Trên cơ sở các văn bản hướng dẫn của các Bộ, ngành Trung ương, Ủy ban nhân dân tỉnh Tuyên Quang đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn của tỉnh phụ trách tiêu chí, chỉ tiêu nông thôn mới, nông thôn mới hiện đại chủ động tham mưu và tổ chức triển khai thực hiện theo lĩnh vực phụ trách. Cùng với đó, các xã cũng chủ động rà soát hiện trạng từng tiêu chí, chỉ tiêu theo Bộ tiêu chí mới, xác định rõ nội dung đã đạt, chưa đạt và những nội dung cần bổ sung, hoàn thiện để xây dựng giải pháp thực hiện đảm bảo hoàn thành mục tiêu của Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn tỉnh.

Việc sớm hoàn thiện hướng dẫn thực hiện bộ tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 sẽ tạo khung pháp lý đồng bộ, giúp địa phương chủ động nguồn lực và chuyển đổi từ “đạt chuẩn” sang “nâng cao chất lượng” bền vững, hướng tới mục tiêu hiện đại hóa, thúc đẩy kinh tế nông thôn thông qua mô hình xanh, số hóa, nâng cao thu nhập và cải thiện không gian sống hiện đại cho người dân khu vực nông thôn./.