Mô hình trồng chanh tứ thì trên địa bàn xã Phù Lưu tạo nguồn thu nhập ổn định, bền vững cho người dân địa phương

Khơi dật tiềm năng lợi thế

Bước vào giai đoạn 2026-2030, Phù Lưu không còn là một xã miền núi thuần túy. Kinh tế của địa phương đang chuyển mình mạnh mẽ khi tuyến đường cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang chạy qua địa phận của xã và nhiều trục giao thông huyết mạch. Hạ tầng giao thông mở rộng tạo đòn bẩy lớn cho việc lưu thương hàng hóa, hội nhập, phát triển và thu hút đầu tư của xã.

Với tỷ lệ đất nông, lâm nghiệp chiếm tới 93,5% diện tích tự nhiên, trong đó diện tích rừng sản xuất và rừng tự nhiên lên tới gần 7.000 ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 53,34% đã mang lại nguồn lợi kinh tế lâm nghiệp bền vững và tiềm năng phát triển kinh tế dưới tán rừng cho người dân trên địa bàn xã. Nơi đây nổi tiếng là “thủ phủ” cây ăn quả với những vườn cam, quýt Hàm Yên mang lại giá trị kinh tế cao. Đã hình thành các vùng chuyên canh cây hàng hóa như: 820,9 ha chanh, 122 ha chè cùng hàng trăm ha cây ăn quả đặc sản. Với hơn 60 ha diện tích mặt nước ao hồ và hệ thống lồng bè trên sông Lô, lòng hồ thủy điện là điều kiện để xã phát triển lĩnh vực thủy sản. Không gian sáp nhập mới cũng tạo điều kiện để xã thu hút đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao.

Không chỉ phát triển kinh tế nông nghiệp, Phù Lưu còn giữ gìn bản sắc văn hóa đặc sắc với phiên Chợ Thụt độc đáo họp vào ngày mồng 2 tháng 2 âm lịch. Cùng với bản sắc văn hóa độc đáo của người Tày, người Dao gắn với Làng văn hóa Pác Cáp, di sản Lễ hội Chợ Thụt và các danh thắng như: thác Khiêng, thác Thẳm Liên, suối nước vàng Nặm Lương chính là nguồn tài nguyên để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng.

Hội nhập đòi hỏi sự sẵn sàng, nhưng hiện trạng của Phù Lưu vẫn còn những nút thắt cần tháo gỡ. Địa bàn sau sáp nhập khá rộng, dân cư phân bố phân tán. Xã hiện có 32/34 thôn là thôn đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vẫn ở mức cao (11,22%). Quy mô sản xuất của người dân nhỏ lẻ, manh mún, phụ thuộc nhiều vào thương lái. Hạ tầng giao thông nông thôn và hạ tầng đương giao thông nội đồng phục vụ sản xuất chưa đồng bộ; chất lượng nguồn nhân lực, tỷ lệ lao động qua đào tạo còn thấp. Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết về một chiến lược phát triển bài bản, có tính đột phá cho giai đoạn 5 năm tới.

Để tạo đà cho kinh tế - xã hội của địa phương phát triển, xã Phù Lưu đã hoạch định Phương án phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 với mục tiêu phát triển nhanh và bền vững; lấy hạ tầng làm trọng tâm, lấy nông, lâm nghiệp hàng hóa làm nền tảng và lấy thương mại dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến làm động lực bứt phá. Phấn đấu đến năm 2030, tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn xã đạt 1.620 tỷ đồng, thu nhập bình quân đầu người lên trên 72 triệu đồng/năm và giảm nghèo bền vững từ 34%/năm.

Giải pháp then chốt

Xã Phù Lưu định hướng quy hoạch các vùng sản xuất tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ, chuyển đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp. Các mô hình cây trồng, vật nuôi mới có giá trị kinh tế cao đang được triển khai thí điểm và nhân rộng ngay từ năm 2026 như: Tre Lục trúc lấy măng, Chuối Tiêu Hồng, Mít ruột đỏ Indonesia, nuôi cá Trạch Làn đặc sản, chăn nuôi dê thương phẩm và phát triển các loài đặc sản như cầy hương, dúi, ba ba…

Bên cạnh đó, kinh tế lâm nghiệp được định hướng chuyển sang trồng rừng gỗ lớn chu kỳ dài, phấn đấu đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững (FSC) để gia tăng giá trị xuất khẩu. Thay vì bán sản phẩm thô, xã tập trung thu hút doanh nghiệp xây dựng nhà máy chế biến nông, lâm sản tại chỗ. Vai trò của các Hợp tác xã được nâng cao để làm cầu nối khép kín chuỗi liên kết: Người dân - HTX - Doanh nghiệp, bảo đảm đầu ra ổn định cho nông sản.

Nút giao cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang đi qua địa phận của xã mở ra một không gian kinh tế mới. Địa phương xác định đây là thời cơđể phát triển ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ vận tải. Một trong những bước đi mang tính đột phá là kế hoạch thu hút đầu tư để hình thành khu thương mại, dịch vụ và thủ công nghiệp với quy mô trên 30 ha tại khu vực thôn Làng Chả và Soi Thành. Đây sẽ là nơi dừng chân, thu mua, sơ chế và phân phối hàng hóa, nông sản không chỉ của xã mà cho cả các vùng lân cận, tạo công ăn việc làm tại chỗ cho hàng ngàn lao động địa phương.

Hội nhập với xã Phù Lưu còn là việc giới thiệu bản sắc văn hóa và cảnh quan thiên nhiên ra bên ngoài. Xã tập trung xây dựng mô hình Homestay tại Làng văn hóa Pác Cáp, khai thác các tour tuyến trải nghiệm khám phá hệ thống thác Khiêng hay thác Mạ Héc. Người dân sẽ được đào tạo bài bản về kỹ năng làm du lịch, kết hợp bảo tồn văn hóa truyền thống với phát triển sinh kế bền vững.

Với việc ưuu tiên lồng ghép các nguồn vốn từ Chương trình mục tiêu quốc gia để cứng hóa trên 90% đường giao thông nông thôn, kiên cố hóa kênh mương nội đồng và đầu tư hạ tầng điện, nước sạch phục vụ các vùng sản xuất tập trung. Chú trọng ứng dụng công nghệ số vào nông nghiệp, khuyến khích người dân ứng dụng quét mã QR truy xuất nguồn gốc, đưa các sản phẩm đạt chứng nhận OCOP lên các sàn thương mại điện tử để quảng bá đến các thị trường trong và ngoài nước. Đồng thời tập trung đào tạo nghề, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật cho nông dân, có cơ chế, chính sách cho thế hệ trẻ học nghề, khởi nghiệp ngay tại quê hương, đẩy lùi tình trạng ly hương, thiếu lao động.

Tầm vóc mới của Phù Lưu không chỉ thể hiện ở những con số về diện tích, dân số hay cơ sở vật chất mà còn là sức bật từ khối đại đoàn kết, hứa hẹn đưa địa phương sẽ trở thành điểm sáng, cực tăng trưởng năng động và giàu bản sắc trên bản đồ phát triển bền vững của tỉnh Tuyên Quang./.