Vườn chè áp dụng theo quy chuẩn VietGAP của HTX Dịch vụ sản xuất nông nghiệp Sử Anh, phường Mỹ Lâm đón khách tham quan trải nghiệm (Nguồn ảnh: Tuyên Quang Online)
Trên địa bàn tỉnh hiện có 836 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông lâm nghiệp, thuỷ sản. Tổng số thành viên hợp tác xã là 9.150 thành viên. Trong năm 2025 đã thành lập mới 42 HTX, xử lý giải thể 10 HTX. Hiện nay, các HTX cơ bản hoạt động về các loại dịch vụ như: Sản xuất nông lâm sản và thủy sản, dịch vụ trong nông nghiệp, chế biến và tiêu thụ sản phẩm... Các dịch vụ của HTX đã hỗ trợ phục vụ trực tiếp cho quá trình sản xuất, góp phần đáp ứng nhu cầu của thành viên, hộ sản xuất cũng như thúc đẩy phát triển kinh tế ở khu vực nông thôn. Thông qua việc cung ứng giống cây trồng, vật nuôi, vật tư sản xuất, dịch vụ thủy lợi, bảo vệ thực vật, tiêu thụ sản phẩm và một số dịch vụ hỗ trợ khác, các hợp tác xã đã từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa người sản xuất với thị trường, đóng góp tích cực vào quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn tỉnh.
Cùng với đó, các HTX đã tích cực tham gia Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), việc hỗ trợ đã góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, từng bước nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của sản phẩm do các HTX sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Tính đến tháng 3/2026, trên địa bàn tỉnh có 140 HTX là chủ thể của 221 sản phẩm OCOP. Trong đó có 201 sản phẩm 3 sao, 17 sản phẩm 4 sao; 03 sản phẩm 5 sao.
Các HTX ngày càng khẳng định rõ vai trò là lực lượng nòng cốt, “hạt nhân” quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế tập thể, đồng thời là một trong những chủ thể giữ vai trò trung tâm trong thực hiện tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới, góp phần nâng cao giá trị sản xuất, tăng thu nhập và cải thiện đời sống cho người dân khu vực nông thôn.
Hoạt động của các HTX đã có nhiều chuyển biến tích cực, từng bước đổi mới phương thức tổ chức sản xuất, kinh doanh theo hướng hiện đại, hiệu quả và bền vững. Việc phát triển sản xuất hàng hóa gắn với liên kết theo chuỗi giá trị, kết nối với thị trường tiêu thụ tiếp tục được đẩy mạnh. Các thành viên HTX bước đầu đã thay đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún sang sản xuất tập trung theo vùng hàng hóa, tăng cường liên kết trong sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời mở rộng quy mô sản xuất theo các tiêu chuẩn, quy chuẩn nhằm nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm và khả năng cạnh tranh trên thị trường.
Giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu cao hơn, thách thức lớn hơn, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội để các HTX tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, ứng dụng công nghệ số, sản xuất xanh và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Trong vai trò trụ đỡ của hệ thống kinh tế tập thể, các HTX trên địa bàn tỉnh đang hướng tới mục tiêu xây dựng mô hình HTX hiện đại, hiệu quả và bền vững, góp phần đưa nền nông nghiệp của tỉnh phát triển theo hướng giá trị cao, sinh thái và hội nhập sâu rộng./.