Hợp tác xã Sơn Trà (HTX), xã Hồng Thái, tỉnh Tuyên Quang được thành lập năm 2017 (chuyển đổi từ mô hình tổ hợp tác) với 8 thành viên, qua 8 năm hình thành và phát triển, hiện nay, HTX đã có trên 20 thành viên, chuyên chế biến chè Shan tuyết hữu cơ và sản xuất rau an toàn. HTX đã phát triển vùng nguyên liệu chè rộng lớn với quy mô trên 64ha, trong đó có 29 ha chè cổ thụ trên 100 năm tuổi. Thời gian đầu hoạt động sản xuất, HTX còn gặp nhiều khó khăn, tuy nhiên, sau khi tiếp cận và tham gia Chương trình OCOP, HTX đã từng bước thay đổi nhận thức và phương thức sản xuất.

HTX tổ chức sản xuất theo quy trình công nghệ tiên tiến, ứng dụng đồng bộ các tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào từng khâu sản xuất. Từ đốn tỉa, tạo tán, bón phân hữu cơ đến phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học, tất cả các công đoạn đều được kiểm soát nghiêm ngặt. Nhờ đó, cây chè sinh trưởng tốt hơn, năng suất và chất lượng búp chè được nâng lên rõ rệt, diện tích chè được chăm sóc, thu hái theo quy trình canh tác đạt chuẩn hữu cơ quốc gia.

Trong khâu chế biến, HTX đã đầu tư cải tiến công nghệ dây truyền máy móc thiết bị tiên tiến đạt tiêu chuẩn ISO 22000:2018. Không những sản phẩm đầu ra đáp ứng các tiêu chuẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm mà còn giữ nguyên dưỡng chất, hương vị tự nhiên và an toàn cho người tiêu dùng.

Bên cạnh đó, HTX còn tạo việc làm ổn định cho lao động địa phương, góp phần nâng cao đời sống người dân vùng chè. Đồng thời, việc phát triển sản phẩm chè Shan tuyết gắn với yếu tố truyền thống và bản địa cũng góp phần bảo tồn nguồn gen chè quý, giữ gìn giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương.

Với những kết quả đạt được, năm 2020 sản phẩm chè Shan tuyết của HTX Sơn Trà vinh dự đạt danh hiệu Thương hiệu Vàng Nông nghiệp Việt Nam và sản phẩm OCOP 4 sao. Năm 2022, được xướng tên trong top 50 Thương hiệu - Nhãn hiệu nổi tiếng Châu Á - Thái Bình Dương và cũng trong năm 2024, sản phẩm được công nhận là sản phẩm Công nghiệp Nông thôn tiêu biểu cấp khu vực.

Đến năm 2025, HTX Sơn Trà đã có 03 sản phẩm OCOP về chè Shan tuyết, trong đó có 02 sản phẩm được xếp hạng 4 sao (Trà Shan tuyết túi lọc, Chè Shan tuyết Hồng Thái 1 tôm 2 lá); 01 sản phẩm (Chè Shan Tuyết xã Hồng Thái 1 tôm 1 lá) được Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp tỉnh đánh giá, phân hạng đạt 94,9 điểm đủ điều kiện tham gia đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 5 sao (cấp quốc gia).

Họp Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương năm 2025 (Nguồn ảnh: Internet)

Ngày 15/4/2026, sản phẩm Chè Shan tuyết xã Hồng Thái 1 tôm 1 lá của HTX Sơn Trà đã được Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP Trung ương năm 2025 chấm điểm, đánh giá đủ điều kiện để trình Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia.

Ngày 21/4/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Quyết định số 1440/QĐ-BNNMT ngày 21/4/2026 phê duyệt kết quả đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP) cấp quốc gia năm 2025 (đợt 2). Sản phẩm chè Shan tuyết xã Hồng Thái 1 tôm 1 lá của HTX Sơn Trà vinh dự là 01 trong 40 sản phẩm được công nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 5 sao cấp quốc gia trong Quyết định này.

Thời gian tới, HTX Sơn Trà tiếp tục xác định mục tiêu phát triển bền vững gắn với nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm chè Shan tuyết. HTX sẽ tập trung mở rộng vùng nguyên liệu đạt chuẩn hữu cơ, đồng thời tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc và tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, chú trọng đầu tư đa dạng hóa sản phẩm, phát triển các dòng trà cao cấp phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Cùng với đó, HTX sẽ xây dựng, bảo hộ và quảng bá thương hiệu chè Shan tuyết xã Hồng Thái gắn với phát triển du lịch trải nghiệm vùng chè đặc sản, tăng cường liên kết với doanh nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ ổn định, từng bước khẳng định vị thế sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân, bảo tồn giá trị chè cổ thụ và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại địa phương./.