Báo cáo tại Hội nghị đánh giá từ đầu giai đoạn đến nay, các bộ, ngành trung ương đã tham mưu, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt 125 văn bản pháp lý, văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021-2025 tạo cơ sở pháp lý để chỉ đạo, quản lý và tổ chức thực hiện Chương trình; các địa phương đã tập trung hoàn thành các văn bản trình Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân ban hành các văn bản để cụ thể hóa các cơ chế, chính sách, quy định của Trung ương và triển khai các nội dung của Chương trình. Công tác tuyên truyền, vận động thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới đã được các cấp, các ngành quan tâm với nhiều hình thức đa dạng thông qua hệ thống phát thanh, truyền hình, báo chí, mạng xã hội, các phương tiện pano, áp phích, tờ rơi, các hội thi, hội diễn... qua đó phát huy tốt hiệu quả trong tuyên truyền, vận động, hướng dẫn thực hiện Chương trình và điều hành công việc; góp phần tạo sức lan tỏa sâu rộng nội dung thực hiện Chương trình. Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Khung chương trình tập huấn, bồi dưỡng cán bộ xây dựng NTM các cấp thuộc Chương trình giai đoạn 2021-2025; đồng thời đã xây dựng và phổ biến Bộ Tài liệu khung phục vụ tập huấn, bồi dưỡng cán bộ xây dựng NTM các cấp giai đoạn 2021-2025 với 19 chuyên đề, cung cấp đầy đủ các thông tin, cơ chế, chính sách, nội dung và các hướng dẫn cụ thể để đội ngũ cán bộ xây dựng nông thôn mới các cấp nắm bắt và áp dụng thực hiện vào thực tiễn tại địa phương. Trung ương đã ban hành các Quyết định, kế hoạch, văn bản hướng dẫn để triển khai các chương trình chuyên đề hỗ trợ xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Công tác kiểm tra, giám sát được quan tâm, chú trọng qua đó đã phát hiện được nhiều cách làm hay, mô hình hiệu quả, sáng tạo trong xây dựng nông thôn mới ở cơ sở cũng như kịp thời chấn chỉnh những cách làm chưa đúng, chưa hiệu quả và có biểu hiện chạy theo thành tích của một số địa phương để đảm bảo thực hiện đúng định hướng chỉ đạo của Trung ương và các quy định của pháp luật. Kết quả giải ngân lũy kế đến hết tháng 06/2023 đối với nguồn vốn đầu tư công đã giao thực hiện năm 2022 (bao gồm kế hoạch vốn năm 2021 chuyển sang thực hiện năm 2022) được khoảng 7.907/9.000 tỷ đồng (đạt khoảng 88%); đối với kế hoạch vốn đầu tư công giao thực hiện năm 2023 được khoảng 2.398/7.000 tỷ đồng (đạt khoảng 34,3%). Tổng nguồn lực huy động thực hiện Chương trình giai đoạn 2021-2023 được khoảng 1.752.000 tỷ đồng. Đến nay, cả nước có 6.022/8.177 xã (73,65%) đạt chuẩn NTM (tăng 11,3% so với cuối năm 2020), 1.331 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 176 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; bình quân cả nước đạt 16,9 tiêu chí/xã; có 263 đơn vị cấp huyện thuộc 58 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận hoàn thành nhiệm vụ/đạt chuẩn NTM (tăng 90 đơn vị so cuối năm 2020); có 19 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có 100% số xã đạt chuẩn NTM  (tăng 07 địa phương so với cuối năm 2020).

Điểm cầu tham dự Hội nghị tại tỉnh Tuyên Quang

Bên cạnh những kết quả đạt được, báo cáo cũng chỉ ra những tồn tại, vướng mắc, như: Hệ thống văn bản pháp lý, văn bản hướng dẫn thực hiện Chương trình ở cấp trung ương chậm được ban hành; Một số địa phương còn lúng túng, chậm ban hành các văn bản cụ thể hóa Bộ tiêu chí quốc gia về NTM giai đoạn 2021-2025 theo phân cấp; Tiến độ giải ngân kế hoạch vốn ngân sách trung ương còn chậm; Mô hình tổ chức và cơ chế làm việc của VPĐP NTM cấp tỉnh ở các địa phương có sự khác nhau, chưa có sự thống nhất; Kết quả đạt chuẩn xã nông thôn mới của một số vùng vẫn còn khoảng cách chênh lệch lớn; Số lượng xã đặc biệt khó khăn (xã khu vực II, III) vùng DTTS và miền núi, vùng bãi ngang ven biển và hải đảo được công nhận đạt chuẩn NTM còn rất hạn chế; Công tác chuyển dịch cơ cấu kinh tế và đổi mới mô hình sản xuất trong nông nghiệp còn chậm, hiệu quả sản xuất nông nghiệp chưa đồng đều; Chất lượng đạt chuẩn và công tác duy trì bền vững kết quả của một số xã sau đạt chuẩn còn hạn chế, đặc biệt là tiêu chí môi trường, thu nhập, an ninh trật tự xã hội; …

Tại Hội nghị, các đại biểu cũng đã tập trung thảo luận về các giải pháp, nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung triển khai để phấn đấu hoàn thành các mục tiêu của Chương trình giai đoạn 2021-2025 theo chỉ đạo của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban chỉ đạo Trung ương; đồng thời định hướng xây dựng kế hoạch triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030.

Phát biểu bế mạc Hội nghị, đồng chí Lê Minh Hoan khẳng định: Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới là một chương trình dài hơi, có điểm khởi đầu nhưng không có điểm kết thúc; việc xây dựng nông thôn mới phải gắn với xây dựng “Nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”, đặc biệt là phát triển kinh tế nông thôn theo hướng chuyển từ đơn giá trị sang đa giá trị; nâng cao chất lượng các phong trào thi đua xây dựng NTM, tạo sự lan tỏa rộng lớn trong cả hệ thống chính trị và mọi tầng lớp nhân dân./.