Sau sáp nhập đơn vị hành chính, xã Nậm Dịch được thành lập trên cơ sở sáp nhập 03 xã Nậm Dịch, Nậm Ty và Tả Sử Choóng. Xã có 27 thôn với 1.832 hộ, 8.660 nhân khẩu; lực lượng lao động trong độ tuổi trên 5.300 người. Tổng diện tích tự nhiên của xã đạt 9.778,22 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm trên 8.971 ha, đất lâm nghiệp gần 5.895 ha. Với địa hình đồi núi đặc trưng, hệ sinh thái đa dạng cùng nhiều tài nguyên bản địa đặc sắc, Nậm Dịch được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp hàng hóa, kinh tế lâm nghiệp, du lịch cộng đồng và du lịch sinh thái gắn với xây dựng nông thôn mới.

Ruộng bậc thang xã Nậm Dịch với diện tích trên 400 ha đã được công nhận là Danh thắng quốc gia

Những năm qua, kinh tế - xã hội của địa phương có nhiều chuyển biến tích cực. Sản xuất nông, lâm nghiệp tiếp tục được duy trì và phát triển; nhiều sản phẩm đặc trưng từng bước khẳng định được giá trị trên thị trường. Toàn xã hiện có trên 1.081 ha chè Shan tuyết, trong đó có 570 cây chè Shan tuyết cổ thụ được công nhận là cây di sản; 09 sản phẩm OCOP từ chè, gồm 01 sản phẩm OCOP 4 sao và 08 sản phẩm OCOP 3 sao… Đây là những sản phẩm có giá trị kinh tế cao, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và quảng bá hình ảnh địa phương.

Bên cạnh cây chè Shan tuyết, Nậm Dịch còn có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế nông nghiệp hàng hóa với khoảng 185 ha cây ăn quả ôn đới, trên 586 ha cây dược liệu dưới tán rừng và gần 5.907 ha rừng, tỷ lệ che phủ đạt khoảng 61%. Đặc biệt, diện tích ruộng bậc thang trên 400 ha đã được công nhận là Danh thắng quốc gia, tạo điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng gắn với bảo tồn cảnh quan thiên nhiên và bản sắc văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc. Hệ thống giao thông từng bước được cải thiện với tuyến tỉnh lộ ĐT 177 đi qua địa bàn xã, góp phần tăng cường kết nối giao thương, mở rộng không gian phát triển dịch vụ và thương mại. Ngoài ra, trên địa bàn xã được đầu tư 02 dự án thủy điện cũng đã mở ra cơ hội phát triển công nghiệp, dịch vụ và tạo việc làm, tăng nguồn thu ngân sách cho địa phương trong thời gian tới.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, xã Nậm Dịch vẫn còn nhiều khó khăn cần tập trung giải quyết. Do địa hình chia cắt nên việc đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng gặp khó khăn; sản xuất nông nghiệp còn nhỏ lẻ, manh mún; tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn ở mức cao; chất lượng nguồn nhân lực chưa đồng đều; tình hình thiên tai, sạt lở đất, lũ quét vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ, ảnh hưởng đến sản xuất và đời sống của người dân.

Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế sẵn có và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Phương án phát triển kinh tế - xã hội xã Nậm Dịch giai đoạn 2026 - 2030 xác định mục tiêu phát triển kinh tế theo hướng bền vững, khai thác hiệu quả các thế mạnh về nông, lâm nghiệp, dược liệu và du lịch; nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; đẩy mạnh giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường và từng bước xây dựng Nậm Dịch trở thành địa phương phát triển khá của khu vực. Theo đó, đến năm 2030, xã phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định, trong đó thu nhập bình quân đầu người tăng từ 10 - 12%/năm; tổng giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp tăng trên 8%/năm; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tăng trên 12%/năm. Địa phương tiếp tục phát triển các ngành hàng chủ lực như chè Shan tuyết với diện tích trên 1.000 ha, trong đó có trên 500 ha chè hữu cơ được chứng nhận; mở rộng khoảng 300 ha cây ăn quả ôn đới; phát triển trên 600 ha dược liệu dưới tán rừng và duy trì tỷ lệ che phủ rừng trên 63%. Trong lĩnh vực du lịch, xã phấn đấu thu hút trên 20.000 lượt khách mỗi năm, hình thành ít nhất 20 homestay đạt tiêu chuẩn và 03 điểm du lịch cộng đồng; doanh thu du lịch đạt trên 5 tỷ đồng vào năm 2030. Cùng với đó, địa phương đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân từ 4 - 5%/năm, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên trên 60%, phát triển tối thiểu 10 sản phẩm OCOP, trong đó phấn đấu có 02 sản phẩm OCOP đạt 4 sao.

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, xã Nậm Dịch xác định tập trung tổ chức lại sản xuất theo hướng hàng hóa, phát triển các vùng nguyên liệu chè Shan tuyết, cây dược liệu, cây ăn quả ôn đới gắn với chế biến, xây dựng thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm; nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng; đẩy mạnh phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã và các mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Đồng thời, địa phương chú trọng khai thác hiệu quả các lợi thế về ruộng bậc thang, chè Shan tuyết cổ thụ, cảnh quan tự nhiên và bản sắc văn hóa truyền thống để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm, từng bước hình thành các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với xây dựng nông thôn mới. Bên cạnh đó, xã tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong sản xuất và quản lý; nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, đào tạo nghề và giải quyết việc làm; thực hiện hiệu quả các chính sách giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cùng với đó là huy động các nguồn lực đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển sản xuất, lưu thông hàng hóa và thu hút đầu tư.

Với những định hướng và giải pháp đồng bộ đã đề ra, xãNậm Dịch kỳ vọng sẽ phát huy hiệu quả tiềm năng, lợi thế của địa phương, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống của người dân; đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa, tài nguyên thiên nhiên, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu xây dựng nông thôn mới và phát triển bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030./.